Konu Anlatımları

KPSS tarih konuları arasında en temel ve en sık soru gelen alanlardan biri olan İslamiyet Öncesi Türk Tarihi; Orta Asya'dan başlayarak Türklerin devlet yapıları, kültürel birikimleri ve medeniyet anlayışlarını kapsar.

KPSS tarih konuları arasında en fazla soru gelen alanlardan biri olan İlk Türk İslam Devletleri; Karahanlılardan Büyük Selçuklulara, Gaznelilerden Tolunoğullarına kadar Türklerin İslamiyeti kabul ettikten sonra kurduğu devletleri, bu devletlerin siyasi yapılarını, kültür ve medeniyetlerini kapsar.

KPSS tarih konuları arasında en fazla soru gelen alanlardan biri olan Osmanlı Kültür ve Uygarlığı; devlet yönetimi, toprak sistemi, ordu teşkilatı, hukuk düzeni, eğitim kurumları, ekonomik yapı, sosyal düzen ve mimarî-sanat alanlarını kapsar. Son 5 yılda her sınavda 3-5 soru gelmiştir.

Osmanlı Devleti'nin 1299'da Söğüt'te beylik olarak kurulmasından 1595'te III. Murat'ın vefatına kadar olan kuruluş ve yükselme dönemlerini kapsar. Osman Bey'den Kanuni Sultan Süleyman'a uzanan bu süreçte devlet, küçük bir uç beyliğinden üç kıtaya hükmeden bir imparatorluğa dönüşmüştür. Son 5 yılda her KPSS sınavında 2-4 soru gelmiştir.

XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin iç ve dış nedenlerle büyüme ivmesini kaybettiği, isyanlar ve ıslahat girişimleriyle şekillenen dönemi kapsar. 1595'te III. Murat'ın vefatından (bazı kaynaklara göre 1579 Sokullu'nun ölümünden) 1699 Karlofça Antlaşması'na kadar süren bu dönemde devlet, en geniş sınırlarına ulaşmış ancak iç mekanizmaları çökmeye başlamıştır. Son 5 yılda her KPSS sınavında 1-3 soru gelmiştir.

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Karlofça Antlaşması'ndan (1699) Yas Antlaşması'na (1792) kadar süren gerileme süreçini kapsar. Bu dönemde batı üstünlüğü kabul edilmiş, Lale Devri yaşanmış, Kırım kaybedilmiş ve Nizam-ı Cedid ıslahatlarınin temelleri atılmıştır. Son 5 yılda her KPSS sınavında 2-4 soru gelmiştir.

XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin Yas Antlaşması'ndan (1792) I. Dünya Savaşı'na kadar süren dağılma süreçini kapsar. Bu dönemde II. Mahmut'un köklü reformları, Tanzimat ve Islahat Fermanları, I. ve II. Meşrutiyet, fikir akımları, 93 Harbi ve Düyun-u Umumiye gibi kritik gelişmeler yaşanmıştır. Son 5 yılda her KPSS sınavında 3-5 soru gelmiştir.

XX. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin II. Meşrutiyet'ten Mondros Mütarekesi'ne kadar geçen son dönemini kapsar. Bu dönemde Trablusgarp Savaşı, Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Mondros Mütarekesi gibi kritik gelişmeler yaşanmıştır. Son 5 yılda her KPSS sınavında 2-4 soru gelmiştir.

Mondros Mutarekesi'nden TBMM'nin acilisina kadar gecen hazirlik donemini kapsar. Mustafa Kemal'in Samsun'a cikisi, Amasya Genelgesi, Erzurum ve Sivas Kongreleri, Misak-i Milli kararlari ve milli mucadelenin orgutlenmesi bu donemin temel konularini olusturur. Son 5 yilda her KPSS sinavinda 3-5 soru gelmistir.

Kurtuluş Savaşı Muharebeleri (1920-1923), TBMM'nin açılmasından Lozan Barış Antlaşması'na kadar geçen dönemi kapsar. Doğu Cephesi'nde Ermenistan'a karşı (Gümrü Antlaşması), Güney Cephesi'nde Fransa'ya karşı (Ankara Antlaşması), Batı Cephesi'nde Yunanistan'a karşı (I. İnönü, II. İnönü, Sakarya, Büyük Taarruz) savaşılmıştır. Mudanya Ateşkesi (11 Ekim 1922) askerî safhayı bitirmiş, Lozan Barış Antlaşması (24 Temmuz 1923) yeni Türk Devleti'ni uluslararası alanda tanıtmıştır. Son 5 yılda her KPSS sınavında 3-5 soru gelmiştir.

TBMM (Türkiye Büyük Millet Meclisi) 23 Nisan 1920'de Ankara'da açılmıştır. I. TBMM güçler birliği ilkesiyle çalışmış, 1921 Anayasası'nı (Teşkilat-ı Esasiye) kabul etmiş, isyanları bastırmış ve İstiklal Mahkemeleri'ni kurmuştur. Saltanat 1 Kasım 1922'de kaldırılmış, Cumhuriyet 29 Ekim 1923'te ilan edilmiş, Halifelik 3 Mart 1924'te kaldırılmıştır. Son 5 yılda her KPSS sınavında 2-4 soru gelmiştir.

Atatürk İnkılapları, Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşmesi ve çağdaşlaşması için siyasi, hukuki, eğitim, ekonomi, toplumsal ve kültür alanlarında gerçekleştirilen köklü değişikliklerdir. Saltanatın kaldırılmasından Latin alfabesine, Medeni Kanun'dan Devletçilik ilkesine kadar geniş bir yelpazeyi kapsar. Son 5 yılda her KPSS sınavında 3-5 soru gelmiştir.

Atatürk İlkeleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin temelini oluşturan altı temel ilkedir: Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık. Bu ilkeler 1931'de CHP'nin parti programına, 1937'de ise anayasaya girmiştir. KPSS'de son 5 yılda her sınavda 3-5 soru gelmiştir.

Mustafa Kemal Atatürk'ün doğumundan ölümüne kadar olan hayat hikâyesi: Selanik'te doğuşu, Şemsi Efendi'den Harp Akademisi'ne uzanan eğitim süreci, Trablusgarp'tan Kurtuluş Savaşı'na askerî kariyeri, Samsun'dan cumhuriyetin ilanına siyasi mücadelesi ve kişisel özellikleri. KPSS'de son 5 yılda her sınavda 1-3 soru gelmiştir.

Atatürk'ün vefatından (1938) günümüze Türkiye siyasi tarihi: İsmet İnönü'nün Milli Şef dönemi, II. Dünya Savaşı'nda denge politikası, çok partili hayata geçiş, Demokrat Parti iktidarı, 27 Mayıs 1960 darbesi, AP dönemi, 12 Mart muhtırası, 12 Eylül darbesi ve sonrası. KPSS'de son 5 yılda her sınavda 1-2 soru gelmiştir.

Atatürk dönemi dış politika ilkeleri, Hatay meselesi, Montrö Boğazlar Sözleşmesi, Balkan Antantı, Sadabat Paktı, İnönü dönemi dış politika, Truman Doktrini, Marshall Planı, NATO üyeliği, Kore Savaşı, Kıbrıs meselesi ve AB ilişkileri. KPSS'de son 5 yılda her sınavda 1-3 soru gelmiştir.

Türkiye'de çok partili hayata geçiş süreci, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Serbest Cumhuriyet Fırkası, Demokrat Parti dönemi, 27 Mayıs ve sonrası partiler, koalisyon hükümetleri ve 12 Eylül sonrası siyasi yapılanma. KPSS'de son 5 yılda her sınavda 1-2 soru gelmiştir.