İçindekiler (10 bölüm)
1Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine Genel Bakış
Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri, KPSS Vatandaşlık bölümünde her yıl ortalama 2-3 soruyla karşılaşılan en kritik konulardan biridir. Özellikle CBK ile kanun arasındaki ilişki, OHAL kararname yetkisi, cezai sorumluluk sürecindeki nisaplar ve yargı atama yetkileri sınavda sıkça sorulan başlıklardır.
16 Nisan 2017 halk oylamasıyla kabul edilen Anayasa değişiklikleri, Türkiye'nin hükümet sistemini temelden değiştirmiştir. Parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiş, yürütme yetkisi tek başına Cumhurbaşkanı'na verilmiştir. Bu değişiklikle Başbakanlık makamı kaldırılmış, Bakanlar Kurulu sona ermiş ve yürütmenin parlamentoya karşı siyasi sorumluluğu ortadan kalkmıştır.
KPSS İpucu: 2017 değişiklikleri 16 Nisan halk oylamasıyla kabul edilmiş ancak tam olarak 2018 Genel Seçimleri ile yürürlüğe girmiştir. Sınavda "ne zaman yürürlüğe girdi?" şeklinde çeldirici sorulabilir.
Yeni Sistemin Temel Özellikleri
- Yürütme yetkisi: Cumhurbaşkanı tek başına kullanır (Bakanlar Kurulu yok).
- Yasama-yürütme ayrımı: Cumhurbaşkanı ve milletvekilleri ayrı seçilir; karşılıklı fesih mekanizması var.
- Başbakanlık kaldırıldı: Yerine Cumhurbaşkanı Yardımcıları getirildi.
- Gensoru kaldırıldı: Meclis artık yürütmeyi düşüremez; yerine yazılı soru ve meclis araştırması kaldı.
- CBK yetkisi: Cumhurbaşkanı belirli sınırlar dahilinde kararname çıkarabilir.
2Cumhurbaşkanı'nın Seçimi ve Adaylık Koşulları
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre Cumhurbaşkanı, doğrudan halk tarafından seçilir. Görev süresi 5 yıl olup bir kişi en fazla 2 dönem Cumhurbaşkanlığı yapabilir.
Adaylık Şartları
| Koşul | Detay |
|---|---|
| Yaş | 40 yaşını doldurmuş olmak |
| Eğitim | Yükseköğrenim yapmış olmak |
| Vatandaşlık | Türk vatandaşı olmak |
| Milletvekili seçilme yeterliliği | Milletvekili seçilme şartlarını taşımak |
Aday Gösterme Yetkisi
- Siyasi partiler: Son genel seçimde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5'ini almış partiler aday gösterebilir.
- Seçmen imzası: Yüz bin seçmenin yazılı başvurusuyla bağımsız adaylar da yarışa katılabilir.
Seçim Süreci: İki Turlu Sistem
Cumhurbaşkanlığı seçiminde salt çoğunluk (geçerli oyların yarıdan fazlası) aranır:
- 1. Tur: Geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday seçilir.
- 2. Tur: İlk turda kimse salt çoğunluğu sağlayamazsa, en çok oy alan iki aday ikinci tura kalır. İkinci turda en fazla oy alan aday seçilir (salt çoğunluk aranmaz).
Dikkat: Milletvekili seçilme yaşı 18 iken, Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için 40 yaş şartı aranır. Bu fark sınavda karıştırılır. Ayrıca milletvekilliği için yükseköğrenim şartı yokken, Cumhurbaşkanlığı için zorunludur.
Görev Süresi ve Seçim Yenileme
Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimleri aynı gün yapılır. Cumhurbaşkanı'nın ikinci döneminde Meclis seçim kararı alırsa, Cumhurbaşkanı da tekrar aday olabilir (fiilen 3. dönem imkanı). Bu düzenleme KPSS'de sıkça sorulan bir istisnadır.
KPSS İpucu: "CB en fazla kaç dönem görev yapabilir?" sorusuna cevap 2'dir. Ancak ikinci dönemdeyken Meclis seçim yenilerse, bir kez daha aday olabilir. "En fazla 3 dönem" yanlıştır — bu bir istisna mekanizmasıdır, kural değildir.
3Yasama ile İlgili Görev ve Yetkileri
Cumhurbaşkanı, yürütme organının başı olmasına rağmen yasama sürecini doğrudan etkileyen birçok yetkiye sahiptir. Bu yetkiler yeni sistemde de korunmuş, hatta bazıları genişletilmiştir.
Kanunları Yayımlama ve Veto Yetkisi
TBMM tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanı'na gönderilir. Cumhurbaşkanı 15 gün içinde kanunu onaylayıp Resmi Gazete'de yayımlar ya da gerekçesiyle birlikte TBMM'ye geri gönderir (veto).
- Geri gönderme: CB kanunları kısmen veya tamamen geri gönderebilir.
- Meclisin tutumu: TBMM, geri gönderilen kanunu salt çoğunlukla (301 oy) aynen kabul ederse, CB kanunu yayımlamak zorundadır.
- Değişiklikle kabul: Meclis kanunu değiştirerek kabul ederse, CB tekrar geri gönderme hakkını kullanabilir.
Dikkat: Cumhurbaşkanı bütçe kanununu veto edemez! Bütçe kanunu CB tarafından TBMM'ye sunulur ve kabul edilirse doğrudan yürürlüğe girer. CB'nin bütçe konusundaki tek yetkisi teklif etmektir.
TBMM Seçimlerinin Yenilenmesi
Cumhurbaşkanı, herhangi bir koşula bağlı olmaksızın TBMM seçimlerinin yenilenmesine karar verebilir. Ancak bu karar aynı zamanda Cumhurbaşkanlığı seçimini de yeniler — yani karşılıklı fesih mekanizması işler.
Bütçe Kanunu Teklifi
Yeni sistemde bütçe kanunu teklif etme yetkisi yalnızca Cumhurbaşkanı'na aittir. Milletvekilleri bütçe kanun teklifi veremez. Bütçe reddedilirse, bir önceki yıl bütçesi yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır (geçici bütçe).
Anayasa Değişikliğini Halkoyuna Sunma
TBMM'nin kabul ettiği anayasa değişiklikleri konusunda CB'nin yetkisi kabul oyuna göre değişir:
- 3/5 ile 2/3 arası oyla kabul: CB onaylayabilir veya halkoyuna sunabilir. Onaylamazsa zorunlu olarak halkoyuna gider.
- 2/3 ve üzeri oyla kabul: CB onaylayabilir veya halkoyuna sunabilir. Halkoyuna sunulması CB'nin takdirine bağlıdır.
KPSS İpucu: "CB'nin geri gönderme yetkisini kullanamayacağı kanun hangisidir?" sorusu gelirse cevap bütçe kanunudur. Ayrıca anayasa değişikliklerini geri gönderemez, sadece halkoyuna sunabilir veya onaylayabilir.
4Yürütme ile İlgili Görev ve Yetkileri
2017 değişikliğiyle yürütme yetkisi tamamen Cumhurbaşkanı'na devredilmiştir. Cumhurbaşkanı hem devletin başı hem hükümetin başıdır.
Atama Yetkileri
| Atanan Kişi/Kurum | Atanma Şekli | Özel Koşul |
|---|---|---|
| CB Yardımcıları | CB doğrudan atar | Sayı sınırı yok, TBMM dışından olabilir |
| Bakanlar | CB doğrudan atar | TBMM dışından da atanabilir, milletvekilliği düşer |
| Üst kademe yöneticiler | CB atar | Valiler, büyükelçiler, rektörler, üst düzey bürokratlar |
| Genelkurmay Başkanı | CB atar | TSK komutası CB'ye bağlıdır |
Milli Güvenlik Kurulu (MGK)
CB, Milli Güvenlik Kurulu'nu toplantıya çağırır ve başkanlık eder. MGK kararları tavsiye niteliğindedir; bağlayıcı değildir. MGK üyeleri:
- Sivil kanat: Cumhurbaşkanı, CB Yardımcıları, Adalet Bakanı, Milli Savunma Bakanı, İçişleri Bakanı, Dışişleri Bakanı
- Askeri kanat: Genelkurmay Başkanı, Kuvvet Komutanları
Olağanüstü Hal (OHAL) İlanı
Cumhurbaşkanı; savaş, seferberlik, ayaklanma, salgın hastalık gibi durumlarda OHAL ilan edebilir. OHAL süresi en fazla 6 ay olabilir.
- OHAL kararı Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün TBMM onayına sunulur.
- TBMM 3 ay içinde OHAL'i onaylar, süresini kısaltır, uzatır veya kaldırır.
- Her seferinde en fazla 4 ay uzatılabilir (TBMM kararıyla).
Başkomutanlık
Cumhurbaşkanı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanı sıfatını taşır. Milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı sorumludur.
Diğer Yürütme Yetkileri
- Uluslararası antlaşmaları onaylama ve yayımlama
- Milletlerarası antlaşma görüşmelerine temsilci atama
- Devlet Denetleme Kurulu'na inceleme yaptırma
- Yükseköğretim Kurulu (YÖK) üyelerini seçme
- Üniversite rektörlerini atama
- Sürekli hastalık, sakatlık ve yaşlılık sebebiyle cezaları hafifletme veya kaldırma (bireysel af niteliğinde)
KPSS İpucu: CB'nin bireysel af yetkisi vardır (cezaları hafifletme/kaldırma); ancak genel af yetkisi TBMM'ye aittir. Bu ayrım sınavda sıkça sorulur.
5Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) — Olağan Dönem
2017 Anayasa değişikliğinin getirdiği en önemli yeniliklerden biri, Cumhurbaşkanı'na doğrudan kararname çıkarma yetkisi verilmesidir. Ancak bu yetki sınırsız değildir; Anayasa kesin çizgiler çizmiştir.
CBK ile Düzenlenebilecek Konular
CBK'lar yalnızca yürütme yetkisine ilişkin konularda çıkarılabilir:
- Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri
- Devlet teşkilatının yapısı ve işleyişi
- Üst kademe kamu yöneticilerinin atanma usulleri
- Kamu tüzel kişiliğinin kurulması
CBK ile Düzenlenemeyecek Konular
Anayasa, belirli alanları CBK'nın kapsamı dışında bırakmıştır:
| Kısıtlama Alanı | Anayasal Dayanak |
|---|---|
| Temel haklar ve kişi hakları (İkinci Bölüm) | Anayasa m.104/17 |
| Siyasi haklar ve ödevler (Dördüncü Bölüm) | Anayasa m.104/17 |
| Münhasıran kanunla düzenlenmesi gereken konular | Anayasa'nın "kanunla düzenlenir" dediği her alan |
| Kanunla açıkça düzenlenmiş konular | Kanun varsa CBK çıkarılamaz |
Dikkat: "Sosyal ve ekonomik haklar" CBK yasağı kapsamında değildir! Yalnızca temel haklar (İkinci Bölüm), kişi hakları ve siyasi haklar (Dördüncü Bölüm) yasaklanmıştır. Sosyal ve ekonomik haklar (Üçüncü Bölüm) CBK ile düzenlenebilir. KPSS'de en sık sorulan çeldiricilerdendir.
Kanun ile CBK Arasındaki İlişki — Normlar Hiyerarşisi
- Kanun > CBK: Aynı konuda hem kanun hem CBK varsa, kanun hükmü uygulanır.
- TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa: CBK hükümsüz hale gelir.
- Denetim: CBK'lar Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir (şekil ve esas yönünden).
- Resmi Gazete: CBK'lar Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girer.
KPSS İpucu: Normlar hiyerarşisi: Anayasa > Kanun > CBK > Yönetmelik. CBK hiçbir zaman kanunun üzerinde olamaz. CBK'nın kanuna aykırı hükmü kendiliğinden hükümsüz hale gelir.
6OHAL Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi
Olağanüstü hal dönemlerinde Cumhurbaşkanı'nın kararname yetkisi, olağan dönemdekinden önemli ölçüde genişler. OHAL CBK'ları farklı bir hukuki rejime tabidir.
OHAL CBK'sının Olağan CBK'dan Farkları
| Özellik | Olağan CBK | OHAL CBK |
|---|---|---|
| Temel hakları düzenleme | Yasak (temel + kişi + siyasi haklar) | Temel haklar kısıtlanabilir |
| AYM denetimi | Denetlenir (şekil ve esas) | Denetlenemez |
| TBMM onayı | Gerekmez | Aynı gün TBMM'ye sunulur; 3 ay içinde görüşülmezse hükümsüz |
| Süre | Süresiz (kanunla değiştirilebilir) | OHAL süresince geçerli |
| Kanun gücü | Kanunun altında | Kanun hükmündedir |
Çekirdek Haklar: OHAL'de Bile Dokunulamaz
OHAL CBK'ları ile temel haklar kısıtlanabilir; ancak bazı haklar hiçbir koşulda, hiçbir gerekçeyle sınırlandırılamaz. Bunlara çekirdek haklar (dokunulmaz haklar) denir:
- Yaşam hakkı (savaş hali ve meşru müdafaa hariç)
- İşkence ve kötü muamele yasağı (mutlak yasak — hiçbir istisna yok)
- Suç ve cezaların geriye yürümezliği
- Masumiyet karinesi (suçluluğu ispat edilene kadar herkes masumdur)
- Din ve vicdan hürriyetinin özü
Dikkat: OHAL CBK'ları Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenemez. Ancak TBMM tarafından 3 ay içinde onaylanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar. TBMM onaylayıp kanunlaştırırsa artık AYM denetimine tabi olur.
OHAL CBK'sının TBMM Süreci
- OHAL CBK'ları Resmi Gazete'de yayımlandığı gün TBMM'ye sunulur.
- TBMM 3 ay içinde görüşüp karara bağlar.
- Onaylanırsa kanun niteliği kazanır ve artık AYM denetimine açılır.
- 3 ay içinde görüşülmezse kendiliğinden yürürlükten kalkar.
7Yargı ile İlgili Görev ve Yetkileri
Cumhurbaşkanı, yargı organlarına üye seçerek yargı yapısı üzerinde dolaylı etkiye sahiptir. Bu yetkiler KPSS'de oldukça sık sorulan konular arasındadır.
Yargı Atama Yetkileri
| Kurum | CB'nin Atama Yetkisi | Toplam Üye |
|---|---|---|
| Anayasa Mahkemesi | 15 üyenin 12'sini seçer | 15 üye (3'ünü TBMM seçer) |
| Danıştay | Üyelerin 1/4'ünü seçer | Geri kalanı HSK tarafından |
| Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) | 13 üyenin 4'ünü seçer | 13 üye (7'sini TBMM seçer, 2'si doğal) |
| Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı | Yargıtay'ın gösterdiği 5 aday arasından seçer | 1 kişi (4 yıl görev süresi) |
| Yargıtay | Üyelerini seçemez | Tüm üyeler HSK tarafından seçilir |
| Yargıtay C. Başsavcı Vekili | Yargıtay'ın gösterdiği 5 aday arasından seçer | 1 kişi |
KPSS İpucu: AYM üye sayısı 15'tir (CB 12, TBMM 3 seçer). HSK üye sayısı 13'tür (CB 4, TBMM 7 seçer, 2 doğal üye: Adalet Bakanı ve Bakan Yardımcısı). Bu rakamları karıştırmamak için: "AYM 15'te 12, HSK 13'te 4" kalıbını ezberleyin.
Anayasa Mahkemesi'ne Başvuru
Cumhurbaşkanı, kanunların, CBK'ların ve TBMM İçtüzüğü'nün Anayasa'ya uygunluğunu denetletmek için Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açabilir. Bu yetki, kanunun Resmi Gazete'de yayımından itibaren 60 gün içinde kullanılmalıdır.
8Cumhurbaşkanı'nın Cezai Sorumluluğu
2017 Anayasa değişikliğiyle Cumhurbaşkanı'nın cezai sorumsuzluğu kaldırılmış, belirli bir usule bağlı olarak Yüce Divan'da yargılanması mümkün hale getirilmiştir. Bu süreç üç aşamadan oluşur.
Yüce Divan Süreci: Üç Aşama
| Aşama | Gereken Çoğunluk | Oy Sayısı (600 MV) | Açıklama |
|---|---|---|---|
| 1. Soruşturma Önergesi | Salt çoğunluk | 301 | Soruşturma açılması teklifi |
| 2. Soruşturma Açılması | 3/5 çoğunluk | 360 | Soruşturma komisyonu kurulması |
| 3. Yüce Divan'a Sevk | 2/3 çoğunluk | 400 | AYM'de Yüce Divan sıfatıyla yargılama |
Dikkat: Nisap sıralamasını karıştırmayın: Salt (301) → 3/5 (360) → 2/3 (400). Soruşturma önergesi en düşük nisapla başlar, Yüce Divan'a sevk en yüksek nisabı gerektirir. KPSS'de "soruşturma açılması için gereken çoğunluk" sorulduğunda cevap 3/5'tir.
Yüce Divan Yargılamasının Sonuçları
- Yüce Divan: Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatıyla yargılama yapar.
- Seçilme engeli: Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkum olan CB'nin görevi sona erer.
- Görev suçları: CB'nin göreviyle ilgili suçları için herhangi bir zaman aşımı yoktur.
- Kişisel suçları: Dokunulmazlık kapsamında olmayıp genel hükümlere tabidir.
Önemli Ayrıntılar
- Soruşturma önergesinde gizli oylama yapılır.
- Soruşturma komisyonu 15 kişiden oluşur ve parti oranlarına göre belirlenir.
- Yüce Divan'a sevk edilen CB, seçim kararı alamaz (seçimleri yenileyemez).
KPSS İpucu: CB'nin Yüce Divan'a sevki ile milletvekillerinin Yüce Divan'a sevkini karıştırmayın. Milletvekillerinde dokunulmazlığın kaldırılması salt çoğunlukla olur; ancak CB için üç aşamalı nitelikli çoğunluk sistemi uygulanır.
9Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Bakanlar
2017 değişikliğiyle Başbakanlık makamı kaldırılmış, yerine Cumhurbaşkanı Yardımcılığı kurumu getirilmiştir. Bakanlar da artık doğrudan Cumhurbaşkanı tarafından atanmaktadır.
Cumhurbaşkanı Yardımcıları
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Atanma | CB tarafından doğrudan atanır ve görevden alınır |
| Sayı sınırı | Anayasa'da sayı sınırı belirtilmemiştir |
| Milletvekili olması | TBMM dışından da atanabilir; milletvekili atanırsa milletvekilliği düşer |
| Seçilme yeterliliği | Milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmalıdır |
| CB'ye vekalet | CB'nin hastalık, yurt dışı vb. hallerinde vekalet eder |
| CB makamı boşalırsa | 45 gün içinde seçim yapılır; bu sürede CB yardımcısı vekalet eder |
Bakanlar
- CB tarafından doğrudan atanır ve görevden alınır.
- TBMM dışından da bakan atanabilir; milletvekili olan bakan atanırsa milletvekilliği düşer.
- Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görev ve yetkileri CBK ile düzenlenir.
- Bakanlar TBMM'ye karşı değil, Cumhurbaşkanı'na karşı sorumludur.
Cezai Sorumluluk
CB yardımcıları ve bakanlar hakkında da CB ile aynı usul uygulanır:
- Salt çoğunluk (301) → 3/5 (360) → 2/3 (400) aşamaları geçerlidir.
- Yüce Divan'a sevk edilen bakan, bakanlıktan düşer.
- CB, Yüce Divan'a sevk edilen bir bakanı yeniden atayamaz (Meclis soruşturmasının caydırıcılığı).
Dikkat: Yeni sistemde gensoru kaldırılmıştır. Meclis artık bakan düşüremez. Bakanların sorumluluğu yalnızca CB'ye karşıdır. Ancak milletvekillerinin yazılı soru sorma hakkı devam etmektedir (sözlü soru kaldırıldı).
KPSS İpucu: TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları yeni sistemde: meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru. Gensoru ve sözlü soru kaldırılmıştır. Bu listeyi ezberlemeniz gerekir.
10KPSS'de Sık Sorulan Konular ve Çeldirici Noktalar
Cumhurbaşkanı'nın görev ve yetkileri konusu KPSS'de hem doğrudan hem de karşılaştırmalı olarak sıkça sorulur. Aşağıda en kritik çeldirici noktalar derlenmiştir.
En Sık Sorulan Konu Başlıkları
- CBK yasak alanları: "Hangisi CBK ile düzenlenebilir/düzenlenemez?" formatında sorulur.
- Yargı atama sayıları: AYM'ye 12, HSK'ya 4, Danıştay'a 1/4 oranında atama.
- Cezai sorumluluk nisapları: 301-360-400 basamakları.
- Veto ve bütçe: CB hangi kanunu geri gönderemez?
- OHAL CBK ile olağan CBK farkları.
Karşılaştırmalı Çeldirici Tablosu
| Soru Kalıbı | Doğru Cevap | Yaygın Yanlış |
|---|---|---|
| CB seçilme yaşı | 40 | 18 (milletvekili yaşı ile karıştırılır) |
| CB en fazla kaç dönem? | 2 dönem (istisna: seçim yenileme) | 3 dönem (istisna kurallaştırılır) |
| CBK ile düzenlenemez | Temel + kişi + siyasi haklar | Sosyal ve ekonomik haklar (bunlar düzenlenebilir!) |
| OHAL CBK'sı AYM denetimi | Denetlenemez | Denetlenebilir (olağan CBK ile karıştırılır) |
| AYM üyeleri | 15 (CB: 12, TBMM: 3) | 17 veya 12 (eski düzenlemeyle karıştırılır) |
| HSK üyeleri | 13 (CB: 4, TBMM: 7, doğal: 2) | 22 (eski HSYK yapısıyla karıştırılır) |
| CB'nin veto edemeyeceği kanun | Bütçe kanunu | Anayasa değişikliği (geri gönderemez ama halkoyuna sunabilir) |
| Genel af yetkisi kimde? | TBMM (3/5 çoğunlukla) | CB (CB'nin yalnızca bireysel af yetkisi var) |
Ezber Formülleri
Ezber 1 — Cezai Sorumluluk: "Salt-Beşte Üç-Üçte İki" → 301-360-400
Ezber 2 — CBK Yasak Alanları: "TKS" → Temel haklar, Kişi hakları, Siyasi haklar. Sosyal-ekonomik haklar serbest!
Ezber 3 — Yargı Atamaları: "AYM 15'te 12, HSK 13'te 4, Danıştay 1/4, Yargıtay C. Başsavcısı 5'te 1"
Ezber 4 — Kaldırılan Denetim Yolları: "GeSöz" → Gensoru ve Sözlü soru kaldırıldı. Kalan 4: meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması, yazılı soru.
Anahtar Bilgiler
- Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilir; görev süresi 5 yıl, en fazla 2 dönemdir.
- Aday olabilmek için 40 yaş ve yükseköğrenim şartı aranır; %5 oy almış parti veya 100.000 seçmen imzası gerekir.
- CB kanunları 15 gün içinde yayımlar veya veto eder; veto salt çoğunlukla (301) aşılır. Bütçe kanunu veto edilemez.
- CBK ile temel haklar, kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemez; sosyal-ekonomik haklar düzenlenebilir.
- Kanun ile CBK çelişirse kanun geçerlidir; CBK her zaman kanunun altındadır.
- OHAL CBK'sı temel hakları kısıtlayabilir ancak çekirdek haklara dokunamaz; AYM tarafından denetlenemez.
- OHAL CBK'sı 3 ay içinde TBMM onayına sunulmalıdır; onaylanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.
- AYM'ye 15 üyenin 12'sini, HSK'ya 13 üyenin 4'ünü, Danıştay üyelerinin 1/4'ünü CB seçer.
- Cezai sorumluluk: salt çoğunluk (301) önerge → 3/5 (360) soruşturma → 2/3 (400) Yüce Divan.
- CB yardımcıları ve bakanlar TBMM dışından atanabilir; milletvekili atanırsa milletvekilliği düşer.
- Gensoru ve sözlü soru kaldırılmıştır; meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru devam eder.
- CB'nin bireysel af yetkisi vardır; genel af yetkisi TBMM'ye aittir (3/5 çoğunluk).
- Yüce Divan'a sevk edilen CB seçim yenileme kararı alamaz.
- CB makamı boşalırsa 45 gün içinde seçim yapılır; bu sürede CB yardımcısı vekalet eder.
- CB, Yargıtay üyelerini SEÇEMEZ — tüm Yargıtay üyelerini HSK seçer.
- CB, TSK Başkomutanlığını TBMM adına temsil eder; milli güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı sorumludur.
- OHAL CBK'ları aynı gün TBMM'ye sunulur; 3 ay içinde görüşülmezse hükümsüz kalır.
Sıkça Sorulan Sorular
Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri (2017 Sonrası) konusu KPSS sınavında çıkar mı?
Evet, Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri (2017 Sonrası) konusu KPSS sınav müfredatında yer almaktadır. SoruCozme'de bu konuya özel test soruları ve konu anlatımı bulunmaktadır.
Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri (2017 Sonrası) konusunda test çözebilir miyim?
Evet, Cumhurbaşkanı'nın Görev ve Yetkileri (2017 Sonrası) konusunda SoruCozme platformunda ücretsiz test soruları mevcuttur. Konu anlatımını okuduktan sonra hemen test çözerek öğrendiğinizi pekiştirebilirsiniz.
SoruCozme'de kaç soru ve kaç konu var?
SoruCozme platformunda 13.700+ soru ve 299 konu bulunmaktadır. KPSS, DGS, YDS, TYT, Ehliyet, İngilizce ve Açık Öğretim sınavlarına yönelik tüm içerikler ücretsizdir.