İçindekiler · 16 Bölüm
YDS'de Bağlaç Sorularının Yeri ve Puan Ağırlığı
Bağlaç (conjunction), iki cümleyi, bir cümle ile bir ismi, bir cümle ile bir fiilimsiyi (gerund / infinitive) ya da iki ismi birbirine bağlayan yapıdır. YDS sınavının en kritik gramer ekseni budur: tense ve modal bilgisinin üstüne bağlaç bilgisi eklenmediğinde sınavın en azından 30 puanlık dilimi riske girer. Bu dilim sadece doğrudan bağlaç sorularından değil, dolaylı olarak cümle tamamlama, cloze test, paragraf tamamlama, ilgisiz cümle ve çeviri sorularından gelir.
| YDS Bölümü | Bağlaç Görünümü | Soru Tipi |
|---|---|---|
| Cümle tamamlama (1-7) | Yön + bağlaç birleşimi | Zıtlık (although / despite), koşul (unless / provided that), sebep (in that / because) |
| Boşluk doldurma gramer (8-14) | Doğrudan bağlaç boşluğu | Cümle vs isim seçen bağlaç ayrımı, kalıp eşleşmeleri |
| Cloze test (15-24) | Her paragrafta 1-2 boşluk | Geçiş bağlaçları (however, in addition), kalıp bağlaçlar (in case of, regardless of) |
| Paragraf tamamlama / irrelevant | Yön sürdürme veya yön kırma | Aynı yönü süren cümle, zıttıyla başlayan cümle, sapan cümle |
| Çeviri ve restatement | Bağlacın anlamı çeviriyi belirler | Yanlış bağlaç çevirisi anlam kaymasına yol açar; tek bir kelime şıkkı belirler |
YDS İpucu: Bağlaç çalışırken üç katmanı paralel kurun: (1) anlam grubunu tanı (sebep mi, zıtlık mı, koşul mu), (2) eş anlamlı kümeyi ezberle (however = nevertheless = nonetheless = still = yet), (3) bağlanan birime bak (cümle mi alıyor, isim mi alıyor, fiil mi alıyor). Bu üç katman aynı anda kurulmadan bağlaç sorusu sallama yöntemi haline gelir.
Coordinating Conjunctions — FANBOYS (Eşgüdüm Bağlaçları)
Coordinating conjunction, iki bağımsız cümleyi (independent clause), iki ismi, iki sıfatı veya iki fiili — yani aynı yapıdaki iki birimi — eşit ağırlıkla birbirine bağlayan bağlaçtır. İngilizcede yedi tane vardır ve baş harfleriyle FANBOYS kodu kullanılır:
| Harf | Bağlaç | Anlam | İlişki |
|---|---|---|---|
| F | for | çünkü, için | Sebep (formal / klasik metin) |
| A | and | ve | Ekleme |
| N | nor | ne de | Olumsuz ekleme (devrik kullanım) |
| B | but | ama, fakat | Zıtlık |
| O | or | ya da, veya | Seçenek |
| Y | yet | ama, ancak | Zıtlık (formal) |
| S | so | bu yüzden, böylece | Sonuç |
FANBOYS'un Kritik Özelliği — Aynı Özne Tekrar Edilmez
FANBOYS bağlaçları aynı özneye sahip iki cümleyi bağlarken ikinci cümlede özne tekrar yazılmaz:
- I went to Adana and ate kebab. (Adana'ya gittim ve kebap yedim — ikinci cümlede I yazmadık.)
- She studied hard but failed the exam. (Sıkı çalıştı ama sınavda başarısız oldu — ikinci cümlede she yazmadık.)
Klasik Tuzak: ÖSYM, but ile however şıklarını yan yana koyar. Cümle "Ali said nothing, ___ listened carefully." şeklindeyse — ikinci kısımda özne tekrar yok — doğru cevap but'tur, however değildir. Çünkü however cümlenin yarısında değil, başında veya virgüllerle ayrılmış bir geçiş noktasında kullanılır ve ikinci cümlede özne tekrar gerektirir.
Nor Bağlacının Devrik Kullanımı
Cümle başına geldiğinde nor olumsuz inversion (devrik yapı) tetikler:
I don't like coffee. Nor do I drink tea. (Kahve sevmem. Çay da içmem.) — Burada "I don't" yerine "do I" devrik yapı zorunludur.
Subordinating Conjunctions (Yan Cümle Bağlaçları)
Subordinating conjunction, ana cümleye bir yan cümle (dependent clause) bağlayan bağlaçtır. Bu bağlaçların en önemli özelliği, başına geldikleri cümleyi tam cümle olmaktan çıkarıp yan cümleciğe dönüştürmesidir. YDS bağlaç sorularının çoğunluğu bu kategoridedir.
Anlam Kategorileri
| Kategori | Bağlaçlar | Anlam Yönü |
|---|---|---|
| Sebep | because, since, as, in that, given that, considering that, now that | + → + |
| Sonuç | so that, in order that, such that, so... that, such... that | + → + |
| Zaman | when, while, as, before, after, until, once, since, as soon as, by the time, the moment, no sooner... than | Zaman uyumu zorunlu |
| Koşul | if, unless, provided that, providing that, as long as, on condition that, in case | If kuralları geçerli |
| Zıtlık | although, even though, though, while, whereas | + ↔ − |
| Amaç | so that, in order that, lest | Niyet bildirir |
YDS İpucu: Subordinating bağlaçların önemli bir bölümü kendisinden sonra mutlaka cümle ister. Boşluk sonrası özne + yüklemli yapı varsa, bu bağlaçlar adaylar arasında öncelikli olur. Aynı anlam için preposition'lı karşılığı (because of, due to, despite, in spite of) varsa ve boşluktan sonra isim varsa, o zaman preposition'lı bağlacı seçeriz.
Sebep Bağlaçları — Because, Since, As, Due To, In That
Sebep bağlaçları iki cümle arasında neden-sonuç ilişkisi kurar. Yön açısından iki tarafı da artı (+→+) ya da iki tarafı da eksi (−→−) çalışır. Bir taraf zıtlık veriyorsa sebep bağlacı yanlış cevaptır.
Cümle Alan Sebep Bağlaçları
- because — çünkü. En sık kullanılan, en nötr biçim.
I stayed home because I was tired. - since — çünkü, mademki. Genellikle bilinen / kabul edilen sebep.
Since you are here, let's start. - as — çünkü, dığı için. Resmi yazıda yaygın.
As the weather was bad, the match was canceled. - now that — artık, mademki. Yeni başlamış bir durum sebep oluyorsa.
Now that she has graduated, she can work. - given that / considering that / inasmuch as / in that — dikkate alındığında, dığı için. Akademik metinlerde sıkça karşımıza çıkar.
The plan is risky in that it relies on a single funding source.
İsim Alan Sebep Bağlaçları (Preposition'lı)
- because of + isim
The flight was delayed because of the storm. - due to + isim
Sales dropped due to inflation. - owing to + isim
The project was canceled owing to budget cuts. - thanks to + isim (olumlu sebep)
Thanks to her support, we succeeded. - on account of + isim
The road was closed on account of heavy snow. - as a result of / in light of / by virtue of + isim — daha resmi / akademik kullanım.
En Yaygın Tuzak — Because vs Because Of: İkisi de "çünkü / dolayı" anlamına gelir, ama because cümle, because of isim alır. Because the weather was bad (cümle, çünkü hava kötüydü) ↔ Because of the bad weather (isim tamlaması, kötü hava nedeniyle). Bu farkı gözden kaçıran adayın bağlaç kategorisini doğru bulsa bile şıkkı yanlış işaretler.
Inasmuch As ve In That Detayı
Akademik metinlerde sıkça karşımıza çıkan in that bağlacı because anlamını verir, fakat genellikle bir cümlenin sonunda detay açıklaması olarak kullanılır:
This theory is unique in that it combines two opposing views. (Bu teori şu anlamda biriciktir: iki karşıt görüşü birleştirir / çünkü iki karşıt görüşü birleştirir.)
Sonuç Bağlaçları — So, Therefore, Thus, Hence, Consequently
Sonuç bağlaçları, sebep cümlesinden çıkarımla varılan sonucu bildirir. İki taraf aynı yönde (+→+ veya −→−) çalışır. Sebep bağlaçlarıyla aynı yön mantığını taşır, fark sadece bağlacın hangi cümlede yer aldığıdır.
| Bağlaç | Anlam | Konum |
|---|---|---|
| so | bu yüzden | İki cümle arası (FANBOYS) |
| therefore | bu nedenle | Cümle başında veya virgülle araya |
| thus | böylece, dolayısıyla | Cümle başında veya virgülle araya |
| hence | bundan dolayı | Cümle başında, akademik / formal |
| consequently | sonuç olarak | Cümle başında veya araya |
| as a result | sonuç olarak | Cümle başında, virgülle |
| accordingly | buna göre | Cümle başında veya araya |
| for this reason | bu yüzden | Cümle başında, virgülle |
So... That ve Such... That (Sonuç + Derece)
Bu yapı, bir özelliğin sonucu olarak bir durumun ortaya çıktığını anlatır. "Öyle ... ki" diye çevrilir.
- so + sıfat / zarf + that: The film was so boring that I fell asleep.
- so + sıfat + a + tekil isim + that: It was so beautiful a city that we couldn't leave.
- such + a + sıfat + tekil isim + that: It was such a beautiful city that we couldn't leave.
- such + sıfat + çoğul isim + that: They are such talented players that the team always wins.
- such + sıfat + sayılamayan isim + that: She has such great patience that nothing upsets her.
YDS İpucu: So... that ile such... that arasındaki ayrımı belirleyen tek şey arasında ne olduğudur: doğrudan sıfat veya zarf ise so, isim (özellikle "a/an + sıfat + isim" yapısı) varsa such. Boşluk sonrası "much / many / few / little" gibi miktar ifadeleri varsa so tercih edilir (so much money, so many books).
So That ve In Order That (Amaç)
Bu kalıp birleşik yazıldığında "için, sın diye" anlamına gelir ve amaç bildirir:
- She studied hard so that she could pass.
- The teacher repeated the rule in order that students would understand.
Burada amaç bağlacı + modal (can/could/will/would/may/might) zorunludur.
Zıtlık Bağlaçları — Although, Despite, However, Whereas
Zıtlık bağlaçları YDS'de en sık sorulan kategoridir. Mantığı basittir: bir taraf artı (+) diğer taraf eksi (−). Yüklemlere bakarak iki cümlenin yönlerini tartar, zıtlık bulduğunda bu kategoriyi seçeriz.
Cümle Alan Zıtlık Bağlaçları
- although / even though / though — rağmen, karşın. Üçü eş anlamlıdır. Even though daha vurgulu, though daha gündelik / cümle sonu kullanımına uygundur.
Although it was raining, we went out.
It was raining; we went out, though. (cümle sonunda kullanım) - while / whereas — iken, oysa. İki tarafı yan yana koyup karşılaştırma yapar. "Kızılırmak vs Mississippi" tarzı kullanımdır.
While Istanbul has 16 million people, Izmir has 4 million.
Bacteria are living organisms, whereas viruses are not. - even if — olsa bile. Koşulu kabul edip yine de tersi sonuca varır.
Even if it rains, the match will continue.
İsim Alan Zıtlık Bağlaçları
- despite + isim / V-ing
Despite the rain, we went out.
Despite being tired, she finished the work. - in spite of + isim / V-ing — despite ile aynı.
In spite of the difficulties, the team succeeded. - regardless of / irrespective of + isim — gözetmeksizin.
Regardless of the weather, the festival will go on. - contrary to + isim — aksine.
Contrary to popular belief, sharks rarely attack humans. - unlike + isim — aksine, farklı olarak.
Unlike his brother, he is shy.
Conjunctive Adverb Olarak Zıtlık (Geçiş Bağlaçları)
Bu grup teknik olarak zarftır, ancak iki cümle arasında geçiş kurar. Genellikle nokta veya noktalı virgülden sonra, virgülle ayrılmış halde kullanılırlar:
- however — ancak
It was cold; however, we kept walking. - nevertheless / nonetheless — yine de
The plan had risks. Nevertheless, the team accepted it. - still — yine de, ama
I disagree; still, I respect your view. - yet — ama, henüz
The task is hard; yet, we will manage. - on the contrary — aksine
I am not angry; on the contrary, I am pleased. - on the other hand / by contrast / in contrast — öte yandan
The first plan is cheap. On the other hand, it lacks safety.
Eş Anlamlı Küme — Sınava Çıkar: however = nevertheless = nonetheless = still = yet = but. Bu altılı kümeyi tek bir blok gibi ezberleyin. ÖSYM seçeneklerde dördünü birden verir; doğru olan tek başına seçilemez, çünkü dördü de aynı anlamı verir. Bu durumda boşluğun konumuna ve cümle yapısına bakarak (cümle başı mı? virgül var mı?) tek olanı eleriz.
Koşul Bağlaçları — If, Unless, Provided That, As Long As
Koşul bağlaçları yan cümlede bir şart kurar; ana cümle bu şarta bağlı olarak gerçekleşir. Conditional sentences (Type 0-1-2-3-Mixed) konusu burada doğrudan devreye girer.
Anlam ve Eş Anlamlı Kümeler
| Bağlaç | Anlam | Eş Anlamlı |
|---|---|---|
| if | eğer, ise | on condition that, in case |
| unless | olmadıkça (= if not) | except if |
| provided that / providing that | şartıyla | on condition that, as long as |
| as long as / so long as | müddetçe, sürece | provided that |
| in case | ihtimaline karşı, diye | if |
| otherwise | aksi takdirde | if not (sonuç) |
| suppose / supposing | diyelim ki, varsayalım | imagine |
İsim Alan Koşul Bağlacı: In Case Of
In case cümle alır; in case of isim alır. Bu küçük "of" farkı YDS'de çok sık tuzak olarak çıkar:
- Take an umbrella in case it rains. (cümle: it rains)
- Take an umbrella in case of rain. (isim: rain)
Otherwise — Cümle Sonunda Koşul
Otherwise diğer koşul bağlaçlarından farklıdır: cümlenin sonunda kullanılır ve "aksi takdirde" anlamı verir. Bu kullanım tipik koşul bağlacı yerleşim mantığını bozar:
You must study hard for YDS; otherwise, you can't pass.
YDS İpucu: Diğer şart bağlaçlarının (if, unless, provided that vb.) hemen yanında will kullanılmaz. Bu kural sadece "otherwise" için geçerli değildir; otherwise normal cümle yapısı taşır ve will / would alabilir.
Unless'in Yön Tuzağı
Unless = if + not. Bu yüzden olumsuz fiil ile birlikte kullanılmaz; içinde zaten olumsuzluk vardır:
- YANLIŞ: Unless you don't study, you fail.
- DOĞRU: Unless you study, you fail. (= If you don't study, you fail.)
Zaman Bağlaçları — When, While, Until, Once, As Soon As
Zaman bağlaçlarının en kritik kuralı zaman uyumudur (sequence of tenses): bağlacın bir tarafında present varsa diğer tarafta da present veya future olmalı; bir tarafında past varsa diğerinde de past olmalı. Yan tarafta will / would kullanılmaz; karşıda da have V3 türü zamanlar genellikle gelmez.
| Bağlaç | Anlam | Tipik Eşleşme |
|---|---|---|
| when | dığında, iken | Past + past, present + present/future |
| while | iken (zaman) / oysa (zıtlık) | Continuous tense ile sık eşleşir |
| before / after | önce / sonra | Past + past perfect tipik kullanım |
| until / till | a kadar | Future planda present tense ister |
| since | den beri (+ Present Perfect) | Have V3 + past tense |
| once | dığında, bir kez | When ile yakın anlam |
| as soon as | olur olmaz | Future planda present + future |
| by the time | e kadar olduğunda | Future planda present + future perfect |
| the moment / the instant | olur olmaz | As soon as ile aynı |
| no sooner... than / hardly... when | olur olmaz (devrik) | İnversion ile başlar |
While'ın Çift Anlamı — Zaman ve Zıtlık
While iki anlama gelebilir: (1) zaman anlamı "iken", (2) zıtlık anlamı "oysa". Hangi anlamda kullanıldığını cümle içeriği belirler:
- Zaman: While I was reading, the phone rang.
- Zıtlık: While she is fat, he is thin.
Hardly... When ve No Sooner... Than (Devrik Yapı)
Bu iki kalıbın özelliği: cümle başında oldukları için devrik (inversion) yapı zorunludur. Eşleşmeler kesindir: hardly ile when, no sooner ile than birlikte gelir; başka kombinasyonlar yanlıştır.
- Hardly had she arrived when the meeting started.
- No sooner had he finished than the bell rang.
Eşleşme Tuzağı: ÖSYM seçeneklerde "hardly... than" ya da "no sooner... when" gibi karışık eşleşmeler verir. Bu seçenekler kesinlikle yanlıştır; doğru kombinasyonlar yalnızca hardly+when ve no sooner+than'dır. Görür görmez direkt eleyin.
Ekleme ve Üstelik Bağlaçları — In Addition, Moreover, Furthermore
Ekleme bağlaçları paralel yönde devam eden bilgileri birbirine ekler. Yön mantığı: bir taraf artı ise diğeri de artı, eksi ise diğeri de eksi (sebep-sonuçtan farkı: aralarında doğrudan bağ yok, sadece aynı yönde sayma).
Cümle Alan Ekleme Bağlaçları
- and — ve. En basit ekleme.
- moreover / furthermore — dahası, üstelik. Akademik kullanım.
- in addition — ek olarak. Genellikle virgülle araya girer.
- besides — bunun yanında. Cümle başında veya araya.
- what is more — dahası. Vurgu için.
- also — ayrıca. Cümle ortasına gelebilir.
- likewise / similarly — benzer şekilde. Karşılaştırmalı ekleme.
İsim Alan Ekleme Bağlaçları
- in addition to + isim
In addition to sushi, this restaurant offers Korean food. - besides + isim/V-ing
Besides teaching, she also writes books. - as well as + isim/V-ing
The book is informative as well as entertaining. - apart from / aside from + isim — den başka, ayrıca.
Apart from minor issues, the project went well. - along with / together with + isim — ile birlikte.
Along with his colleagues, she joined the meeting. - in addition to ile aynı: on top of — üstüne üstlük.
YDS İpucu: Üstelik bağlaçları ile sebep-sonuç bağlaçlarını ayırırken şunu sorun: "Bir tarafın diğeri üzerinde doğrudan etkisi var mı?" — Var ise sebep-sonuç (so / therefore), yoksa üstelik (moreover / in addition). Örnek: "Inflation is rising. ___, pollution is increasing." — Enflasyon kirliliğin sebebi mi? Hayır. O zaman moreover (üstelik), therefore değil.
Geçiş ve Karşılaştırma Bağlaçları — In Contrast, Just As, Likewise
Bu grup paragraf akışında yön sürdürme veya yön kırma görevini üstlenir. Cloze test ve paragraf tamamlama sorularında çok kritiktir.
Karşıt Geçiş (Contrast Transition)
- on the other hand — öte yandan. İki seçeneği karşılaştırır.
This phone is cheap. On the other hand, it has limited storage. - in contrast / by contrast — buna karşılık, aksine.
The northern region is dry. In contrast, the south is humid. - conversely — tersine, öte yandan.
Hot weather increases ice cream sales. Conversely, cold weather boosts soup demand. - by comparison — karşılaştırıldığında.
This task seems simple by comparison.
Benzerlik Geçişi (Similarity Transition)
- just as — tıpkı. Genellikle "tıpkı X gibi, Y de" yapısı.
Just as exercise strengthens the body, reading sharpens the mind. - similarly — benzer biçimde.
Plants need sunlight. Similarly, animals need food for energy. - likewise — aynı şekilde.
The first chapter was excellent; likewise, the second was outstanding. - in the same way — aynı yolla.
Children mimic their parents; in the same way, students copy their teachers.
Açıklama / Örnekleme Geçişi
- that is / namely — yani.
- in other words — başka bir deyişle.
- for instance / for example — örneğin.
- such as — gibi (örnek verir).
- indeed — aslında, gerçekten. Vurgu için.
Kalıp Bağlaç: In Terms Of, On Behalf Of, In Light Of
YDS şıklarına sıklıkla giren ve kelime gibi ezberlenmesi gereken kalıplar:
- in terms of — açısından
The plan is risky in terms of cost. - on behalf of — adına
I'm speaking on behalf of the committee. - by means of — vasıtasıyla
Data was collected by means of surveys. - by way of — yoluyla
He explained the rule by way of example. - in light of — ışığında
In light of recent findings, the theory was revised. - with regard to / with respect to — ile ilgili olarak
Conjunction vs Conjunctive Adverb — Noktalama Farkı
İngilizcede iki cümleyi bağlamanın iki ayrı yolu vardır ve YDS'de en sık karıştırılan nokta budur.
Conjunction (Subordinating veya Coordinating)
İki cümleyi tek bir cümle içinde bağlar; cümleler arasına virgül yeterlidir.
- I stayed home because I was tired.
- It was raining, but we went out.
- Although she studied, she failed.
Conjunctive Adverb (Geçiş Zarfı)
Aslında bağlaç değil zarftır; iki ayrı cümleyi (nokta veya noktalı virgülle ayrılmış) bağlar. Genellikle virgülle araya girer:
- I was tired; therefore, I stayed home.
- It was raining. However, we went out.
- She studied; nevertheless, she failed.
İki Yapı Yan Yana — Eşleşme Tablosu
| İlişki | Conjunction (Cümle İçinde) | Conjunctive Adverb (İki Cümle Arası) |
|---|---|---|
| Sebep / Sonuç | because, since, as, so | therefore, thus, hence, consequently, as a result |
| Zıtlık | although, even though, while, but, yet | however, nevertheless, nonetheless, still, on the contrary |
| Ekleme | and, also | moreover, furthermore, in addition, besides |
| Karşılaştırma | while, whereas | on the other hand, in contrast, conversely |
Tuzak: ÖSYM, "It was raining, however we went out." gibi yanlış noktalama kullanan cümleler vermez genellikle, ama soru kökünde virgül yerine nokta veya noktalı virgül koyup conjunctive adverb soracağı zaman bunu açık eder. Cümle başında virgülle ayrılmış conjunctive adverb görüyorsanız (However, ... / Therefore, ...) önceki cümle tam, ayrı bir cümledir.
Sentence vs Phrase Conjunction — Cümle mi, İsim mi Alıyor?
Bağlaç sorularını çözerken en hızlı eleme tekniği: boşluktan sonra ne var? sorusunu sormaktır. Bu soru, beş şıkkın ikisini veya üçünü çoğu zaman bir saniyede eler.
Üçlü Sınıflandırma
- Cümle alan bağlaçlar — özne + yüklem ister: although, because, since, when, while, if, unless, even though, whereas...
- İsim / V-ing alan bağlaçlar — isim ya da fiilimsi ister: despite, in spite of, due to, because of, because of, owing to, in addition to, as well as, unlike...
- Hem cümle hem isim alabilen bağlaçlar — esnek: since (zaman ve sebep), as (zaman, sebep, gibi), before, after, until.
Pratik Kural — Preposition Sezgisi
Bağlacın son kelimesi preposition ise (of, to, with, on, for) %99 ihtimalle isim alır:
- because of, due to, owing to → isim
- in spite of, in case of, regardless of, instead of → isim
- in addition to, on account of, on top of, on behalf of → isim
- as a result of, as well as, by means of, in light of → isim
Preposition'la Bitmediği Halde İsim Alanlar
Üç istisna vardır:
- despite — to ile bitmiyor ama isim alır.
- unlike — to ile bitmiyor ama isim alır.
- as well as — bağlamına göre isim/V-ing alır.
Hem Cümle Hem İsim Alabilen Bağlaçlar
| Bağlaç | Cümle Alan Anlam | İsim Alan Anlam |
|---|---|---|
| since | since I came (geldiğimden beri) | since 1990 (1990'dan beri) |
| as | as I worked (çalıştığım için) | as a doctor (doktor olarak) |
| before / after | before he arrived (varmadan önce) | before the meeting (toplantıdan önce) |
| until | until I see (görene kadar) | until tomorrow (yarına kadar) |
YDS İpucu: Cümle / cümlecik (yarım cümle) ayrımı önemlidir. Boşluk sonrası "the woman singing on stage" gibi V-ing'li yarım yapı varsa bu cümle değil, indirgenmiş bir relative clause'dur. İsim grubu sayılır. Despite the woman singing → doğru. Although the woman singing → yarım kalır, yanlış.
İkili Bağlaçlar — Both...And, Not Only...But Also, Either...Or
İkili (correlative) bağlaçlar, iki parçası birlikte çalışan ve eşleşmesi sabit olan yapılardır. ÖSYM bunları sıfat-zarf ikili yapılarıyla (as... as, more... than) karıştırma tuzağına düşürür.
| İkili Bağlaç | Anlam | Eşleşme |
|---|---|---|
| both ... and | hem ... hem de | İsim + isim, sıfat + sıfat, fiil + fiil |
| either ... or | ya ... ya da | İki seçenekten biri |
| neither ... nor | ne ... ne de | İki şey de değil |
| not only ... but also | sadece ... değil aynı zamanda | Vurgulu ekleme |
| not ... but | değil, ama | Reddetme + alternatif |
| whether ... or | ister ... ister | İki olasılık fark etmez |
| no sooner ... than | olur olmaz | Devrik (inversion) |
| hardly ... when | olur olmaz | Devrik (inversion) |
Paralel Yapı Kuralı (Parallelism)
İkili bağlaçların en kritik kuralı: iki parçanın ardından gelen kelime türü aynı olmalıdır.
- İsim + isim: I like both coffee and tea.
- Sıfat + sıfat: She is not only intelligent but also hardworking.
- Fiil + fiil: The cleaner not only killed germs but also deodorized.
- Cümle + cümle: Either she leaves now or we miss the bus.
Whether ... Or vs Whether ... Or Not
İkisi farklı şeylerdir:
- whether X or Y — bağlaç olarak: ister X ister Y. Whether they win or lose, they will continue.
- whether X or not — noun clause olarak: X olup olmadığı. I wonder whether she is coming or not.
Eşleşme Hatası Tuzağı: ÖSYM seçeneklerde "neither ... or", "both ... but", "not only ... and", "either ... nor" gibi yanlış eşleşmeler vererek dikkat ölçer. Bu kombinasyonlar kesinlikle yanlıştır ve görür görmez elenir. Sabit eşleşmeler şunlardır: both/and, either/or, neither/nor, not only/but also, whether/or, hardly/when, no sooner/than.
Yaygın Tuzaklar ve Cümle Başına Gelmeyen Bağlaçlar
YDS bağlaç sorularında ÖSYM'nin sık kullandığı bazı tuzaklar vardır. Bu tuzaklara karşı geliştirilmiş refleksler doğru cevap oranını ciddi şekilde yükseltir.
Tuzak 1: Conjunction vs Conjunctive Adverb (Noktalama Tuzağı)
YDS'de bağlaçların yerleştirildiği noktalama biçimi tuzaktır:
- however, nevertheless → conjunctive adverb. Cümle başında virgülle ("However, ...") veya iki cümle arasında noktalı virgülle ("...; however, ...") yer alır. Coordinating conjunction değildir — tek başına virgülle iki bağımsız cümleyi birleştirmez.
- yet → coordinating conjunction (FANBOYS). Virgülle iki cümleyi bağlar: "It rained, yet we went out." Cümle başında zıtlık zarfı olarak da kullanılabilir.
- for, so (FANBOYS) → cümle ortasında iki bağımsız cümleyi bağlar; cümle başında nadir.
- although, though, even though → subordinating conjunction; cümle başında veya ortada bağımlı cümle açar: "Although she loves me, she lies."
Tuzak 2: Cümle Sonuna Gelen Bağlaçlar
Bazı bağlaçlar normalde başta veya ortada kullanılır, ancak istisnai olarak cümle sonunda da görülebilirler:
- otherwise — sonunda kullanılır: Study hard; you'll fail, otherwise.
- though — gündelik dilde sonda kullanılabilir: It's expensive. I'll buy it, though.
- as well — sonunda: She speaks French as well.
Tuzak 3: Though Bağlacının Üç Konumu
Though, "rağmen" anlamı verir ve cümle başı, ortası veya sonu olmak üzere üç farklı pozisyonda kullanılabilir:
- Cümle başı: Though she is rich, she is unhappy.
- Özne sonrası: She, though rich, is unhappy.
- Cümle sonu: She is unhappy. She is rich, though.
Tuzak 4: Although vs Despite Karıştırma
Aynı anlamı verirler ama farklı bağlanma birimleri alırlar:
- Although she was tired, she finished. → cümle
- Despite being tired, she finished. → V-ing
- Despite her tiredness, she finished. → isim
Tuzak 5: Because vs Because Of
Yukarıda ele aldığımız gibi: because cümle alır, because of isim alır.
Tuzak 6: However vs Whereas
İkisi de zıtlık verir ama:
- however — geçiş zarfı, iki cümle arası, virgüllerle.
- whereas — yan cümle bağlacı, iki cümleyi karşılaştırma. Whereas she likes summer, he prefers winter.
Tuzak 7: Therefore Bağlaç Değil
Therefore bir conjunctive adverb'tür; iki cümleyi tek başına bağlayamaz. "It rained therefore we stayed home" dilbilgisel olarak yanlıştır. Doğrusu: "It rained; therefore, we stayed home" ya da "It rained, so we stayed home."
Tuzak 8: Lest ve Devrik
Akademik metinlerde sıkça karşımıza çıkan lest "diye, mesin diye" anlamı verir ve subjunctive (yalın fiil) gerektirir:
She whispered lest the baby wake up. (Bebek uyanmasın diye fısıldadı.)
YDS İpucu — As Bağlacının 5 Anlamı: as kelimesi YDS'nin en zor bağlaçlarından biridir çünkü beş ayrı anlamı vardır: (1) çünkü As I was tired, I went home, (2) iken As I was reading..., (3) dıkça As time goes by..., (4) gibi Do as I do, (5) olarak As a doctor, I advise.... Anlamı belirleyen şey arkasında ne geldiğidir: cümle ise 1-4 arası, isim/sıfat ise 5.
Çözüm Stratejisi — Üç Adımlı Yaklaşım
Bağlaç sorularını çözerken kullanılacak güvenli yöntem üç adımdan oluşur. Önce bağlanan birim (cümle mi isim mi), sonra anlam yönü (zıtlık mı sebep mi), en son ise eş anlamlı eleme.
Adım 1: Bağlanan Birime Bak (3 Saniye)
Boşluğun ardından gelen yapı cümle mi, isim mi, V-ing mi? Buna göre üç gruba böl:
- Cümle: although, because, since, while, when, if, unless, whereas, even though...
- İsim: despite, in spite of, due to, because of, in addition to, regardless of...
- İkisi: since, as, before, after, until.
Şıkların 2-3 tanesi bu adımda elenir.
Adım 2: Anlam Yönünü Belirle (Artı/Eksi Tartısı)
Boşluğun ön ve arka taraflarındaki yüklemlerin yönünü çıkar:
- Her iki taraf + ise → ekleme (and, moreover) veya sebep-sonuç (so, because)
- Her iki taraf − ise → ekleme (also) veya sebep-sonuç (so, because)
- Bir taraf + diğeri − ise → zıtlık (although, however, despite)
- Bir taraf koşul, diğeri sonuç ise → koşul (if, unless)
Adım 3: Eş Anlamlı Eleme
İki şıktan birini seçemiyorsanız ve ikisi aynı anlamı veriyorsa, ikisi de yanlıştır:
- however vs nevertheless vs nonetheless → üçü de aynı, yan yana verilemez
- although vs even though vs though → üçü de aynı, yan yana verilemez
- because vs since vs as → genelde aynı, yan yana verilemez
Bu durumda iki şık tek başına yetersizdir; doğru cevap diğer üçünden biridir.
Cümle İçi vs Cümleler Arası Bağlam
Bağlaç cümlenin ortasında ise sadece o cümleyi bağlar. Cümlenin başında ise önceki cümle ile o cümle arasındaki ilişkiyi kurar (cloze test). Bu ayrımı yapmadan tüm paragrafı okumaya çalışmak zaman kaybettirir.
Sallama Tuzağı: Bağlaç sorusunda en sık yapılan hata "ikisi de oldu, ikisini de attım" şeklinde rastgele seçimdir. Yön tartısını mutlaka yapın; "+/−" notasyonu kalemle bile olsa kağıda yazılırsa karar netleşir. Çevirisi belirsiz bağlaçlardan biri (in that, given that, lest) görünüyorsa eleme yapın, anlam yönüne en uygun yapıyı seçin.
Çözümlü Örnekler — YDS Stilinde 6 Soru
Aşağıda gerçek YDS soru kalıbına uygun altı örnek soru ve adım adım çözümleri verilmiştir. Her örneği önce kendi başınıza çözmeye çalışın, sonra çözümü okuyun.
Örnek 1 — Despite vs Although
"___ working hard for years, she could not get a promotion."
- (A) Although (B) Because of (C) Despite (D) However (E) Whereas
Çözüm: Boşluk sonrası "working hard" → V-ing (cümle değil). Although ve whereas cümle alır → elendi. Because of yön olarak yanlış (sıkı çalışma + → terfi alamamak − = zıtlık). However iki cümle arası kullanılır → elendi. Doğru: C (Despite). Despite + V-ing yapısıdır, "rağmen" anlamı zıtlığı karşılar.
Örnek 2 — As Soon As vs By the Time
"___ the storm hits the coast, all flights ___ canceled."
- (A) Until / will be (B) As soon as / will be (C) By the time / had been (D) While / are (E) Before / were
Çözüm: Yan cümlede "hits" present, ana cümlede gelecek olay. Until burada anlam vermez (fırtına gelene kadar uçuşlar iptal değil). Before mantıklı değil (önce iptal sonra fırtına olamaz). While iki olayı eş zamanlı bağlar, anlam tam değil. As soon as = "olur olmaz" tam yerine oturur. By the time future perfect ile çalışır, "will be" değil "will have been" gerekir. Doğru: B (As soon as / will be).
Örnek 3 — In That
"This study is unique ___ it combines two opposing methodologies in a single framework."
- (A) so that (B) in that (C) such that (D) provided that (E) given that
Çözüm: Cümle "şu anlamda biricik: iki yöntemi birleştiriyor" der. Açıklama bağlacı gerek. So that amaç bildirir, anlam tutmaz. Such that derece bildirir, eksik. Provided that koşul, anlamsız. Given that bilinen sebep, "verildiğinde" anlamı tam oturmaz. In that "şu anlamda ki / çünkü" anlamı tam yerine oturur. Doğru: B (in that).
Örnek 4 — Conjunction vs Conjunctive Adverb
"Ali said nothing, ___ listened carefully to every word."
- (A) however (B) but (C) although (D) despite (E) nevertheless
Çözüm: İkinci cümlede özne "he" tekrar edilmemiş — bu FANBOYS göstergesi. However, nevertheless conjunctive adverb'dür ve özne tekrarı ister. Although yan cümle başlatır, ikinci yarımda yapı bozar. Despite isim alır. Doğru: B (but). But aynı özneye sahip iki yüklemi eşgüdüm bağlacı olarak bağlar.
Örnek 5 — Hardly... When (Devrik)
"___ had I closed my eyes ___ the alarm rang."
- (A) No sooner / when (B) Hardly / than (C) Hardly / when (D) No sooner / and (E) Just as / when
Çözüm: Sabit eşleşmeler: hardly+when, no sooner+than. A ve B yanlış kombinasyonlar (no sooner+when, hardly+than). D yanlış (no sooner+and). E "just as" devrik yapı tetiklemez. Doğru: C (Hardly / when). Cümle başında olumsuz ifade var → had I devrik yapısı zorunlu.
Örnek 6 — Cloze Test Bağlacı
"Solar panels are becoming cheaper every year. ___, their efficiency has improved dramatically thanks to new materials."
- (A) However (B) Therefore (C) Moreover (D) On the contrary (E) Otherwise
Çözüm: İlk cümle: paneller ucuzluyor (+). İkinci cümle: verim artıyor (+). İki taraf da artı. Sebep-sonuç ilişkisi var mı? Doğrudan değil — ucuzluk verim artışının sebebi değil. O zaman üstelik ilişkisi: "Üstelik verim de arttı." However zıtlık verir, atılır. Therefore sebep-sonuç ister, doğrudan bağ yok. On the contrary aksini söyler. Otherwise koşul. Doğru: C (Moreover).
YDS İpucu — Bol Pratik Şart: Bağlaç konusu ezberle değil, soruyla oturur. Konu anlatımını bitirdikten sonra en az 300 bağlaç sorusu çözmek gerekir. Bu soruları çözerken yanlış yaptığınız yerleri kategoriye göre işaretleyin (zıtlıkta mı yanılıyorum, koşulda mı, eşleşmelerde mi). Üç-dört yüz soru sonunda en zayıf alt kategori ortaya çıkar; o kategoriyi spesifik olarak çalışmak verim kazandırır.
Bu Makaleden
Anahtar Bilgiler
- YDS gramer bölümünün yaklaşık %70'i bağlaç odaklıdır; her sınavda doğrudan altı ila sekiz soru bağlaç ekseninde, dolaylı olarak 30 puanlık dilim bağlaca bağlanır.
- FANBOYS (for, and, nor, but, or, yet, so) coordinating bağlaçlardır; aynı özneli iki cümleyi bağlarken ikinci cümlede özne tekrar edilmez.
- Subordinating bağlaçlar yan cümle başlatır ve anlam kategorisine göre ayrılır: sebep, sonuç, zaman, koşul, zıtlık, amaç.
- Sebep bağlaçları (because, since, as, due to) iki tarafı aynı yönde bağlar (+ → +); zıtlık bağlaçları (although, despite, however, whereas) iki tarafı zıt yönde bağlar (+ ↔ −).
- Cümle alan bağlaçlar (although, because, when) ile isim/V-ing alan bağlaçlar (despite, because of, in addition to) ayrımı bağlaç sorularının ilk eleme adımıdır.
- Preposition (of, to) ile biten bağlaçlar %99 oranında isim alır; istisnalar despite, unlike ve as well as'tır.
- However, nevertheless, nonetheless, still, yet, but eş anlamlı kümeyi oluşturur; ÖSYM birden fazlasını yan yana verirse hepsi yanlış olur ve doğru cevap dışındaki şıktır.
- Conjunctive adverb'ler (however, therefore, moreover) iki cümleyi nokta veya noktalı virgülle ayrılmış halde bağlar; tek başına virgülle iki cümleyi bağlamak yanlıştır.
- Although + cümle = Despite + isim/V-ing aynı anlamı verir; bu yapıların yanlış birim alması en sık tuzaklardandır.
- İkili (correlative) bağlaçların (both/and, either/or, neither/nor, not only/but also, whether/or) eşleşmeleri sabittir; karışık kombinasyonlar (both/but, either/nor) kesinlikle yanlıştır.
- No sooner ... than, hardly ... when devrik (inversion) yapı tetikler; cümle başında olumsuz ifade olduğunda yardımcı fiil özneden önce gelir.
- Zaman bağlaçlarında zaman uyumu zorunludur: yan tarafta will/would, karşı tarafta have V3 genelde kullanılmaz; future planda yan cümlede present tense gelir.
- Unless = if not olduğu için ardından olumsuz fiil kullanılmaz; aynı şekilde lest yalın fiil (subjunctive) ister.
- In case + cümle, in case of + isim ayrımı küçük bir of farkı içerir ama doğru bağlamda test edilir.
- Whether ... or ikili bağlaç olarak "ister ... ister" anlamı verir; whether ... or not noun clause yapısıdır ve fiili takip eder.
- Otherwise bağlacı diğer koşul bağlaçlarından farklı olarak cümlenin sonunda kullanılabilir ve will/would alabilir.
- As bağlacının beş anlamı vardır (çünkü, iken, dıkça, gibi, olarak); arkasında cümle gelirse 1-4 arası, isim/sıfat gelirse "olarak" anlamıdır.
- In that, given that, considering that, in light of, by virtue of gibi akademik kalıp bağlaçlar ÖSYM şıklarında sıklıkla kelime gibi ezberlenmesi gereken yapılardır.
- Bağlaç sorularını çözmek için üç adımlı yaklaşım: (1) bağlanan birim cümle mi isim mi, (2) anlam yönü artı mı eksi mi, (3) eş anlamlı eleme.
- Bağlaç konusu ezberle bitmez, soruyla oturur; en az 300 bağlaç sorusu çözmek doğru cevap oranını anlamlı şekilde yükseltir.
Öğrendiklerini Pekiştir
Bu konuda kendini sına
Sıkça Sorulanlar
Bu konuda merak edilenler
YDS Grammar — Conjunctions (Bağlaçlar) konusu YDS sınavında çıkar mı?
Evet, YDS Grammar — Conjunctions (Bağlaçlar) konusu YDS sınav müfredatında yer almaktadır. SoruCozme'de bu konuya özel test soruları ve konu anlatımı bulunmaktadır.
YDS Grammar — Conjunctions (Bağlaçlar) konusunda test çözebilir miyim?
Evet, YDS Grammar — Conjunctions (Bağlaçlar) konusunda SoruCozme platformunda ücretsiz test soruları mevcuttur. Konu anlatımını okuduktan sonra hemen test çözerek öğrendiğinizi pekiştirebilirsiniz.
SoruCozme'de kaç soru ve kaç konu var?
SoruCozme platformunda 16.000+ soru ve 474 konu bulunmaktadır. KPSS, DGS, YDS, TYT, Ehliyet, İngilizce ve Açık Öğretim sınavlarına yönelik tüm içerikler ücretsizdir.