İçindekiler · 12 Bölüm
YDS'de Preposition Sorularının Yeri ve Önemi
Preposition (edat), YDS sınavının belki de en hafife alınan ama puan kaybettiren konularından biridir. "Konu basit" sanıldığı için yeterince çalışılmaz, sınava 1-2 hafta kala üstünden geçmeye çalışılır ama bu yetmez. Çünkü prepositionlar iki ayrı yöntemle çalışılması gereken hibrit bir konudur: hem anlam bazlı (in / on / at gibi yer-zaman edatlarının kullanım farkları), hem de kalıp bazlı (depend on, suffer from, capable of gibi sabit eşleşmeler).
Sınavda preposition soruları üç farklı yapıda karşımıza çıkar:
| Soru Tipi | Preposition'un Rolü |
|---|---|
| Sentence Completion | Genellikle iki boşluk veren özel kalıp; her iki kısımdaki edat birden uyumlu olmalı. |
| Cloze Test | Her paragrafta 1 preposition maddesi standart; boşluk öncesi ve sonrası kelime cevabı belirler. |
| Restatement / Translation | Yanlış prepositionla verilen şıklar otomatik elenir; doğru çeviri için kalıp bilgisi şart. |
Sentence completion'da preposition sorularının ayırt edici özelliği şudur: genellikle iki boşluk verilir (cümlede iki ayrı yere bir prep koyarsınız) ve şıklar bu iki kısmı çift olarak içerir. ÖSYM bu yapıyı sıkça tercih eder; çünkü adayın sadece bir tarafı tutturmasıyla cevabı bulması zorlaşır. Hem ön kısmı hem arka kısmı doğru bilmek gerekir.
YDS İpucu: Preposition sorularını çözerken asla ilk doğru gördüğünüz şıkta durmayın. Çift boşluklu yapıda hep iki tarafı da kontrol edin. Çünkü şıkkın bir tarafı doğru, diğeri yanlış olabilir; ÖSYM'nin en sevdiği çeldirici tipi budur.
İngilizce Preposition Sayısı ve Çalışma Yöntemi
Toplam yaklaşık 15 zaman edatı, 40 yer / hareket edatı ve sınırsız sayıda kalıp ifade (verb + prep, adjective + prep, noun + prep) bulunur. Çalışma yöntemi üç aşamadır:
- Anlam ezberi: Yer-zaman-hareket edatlarının temel anlamlarını ve birbirinden ayırt edici özelliklerini öğrenin.
- Kalıp ezberi: En çok kullanılan 100-150 verb/adjective/noun + prep kalıbını ezberleyin (bu rehberde verilenler dahil).
- Soru çözümü: En az 1000 preposition sorusu çözün; her yanlış cevapta yeni bir kalıp not edin.
Yer Edatları (Prepositions of Place)
Yer edatları, bir nesnenin/kişinin uzaydaki konumunu belirten edatlardır. YDS'de en sık karşılaşılan ikilemlerden biri in / on / at üçlüsünün doğru kullanımıdır.
In / On / At — Geniş'ten Dar'a Prizma Mantığı
Üç edat da Türkçede "-de / -da" anlamına gelir, ama kapsadıkları alan farklıdır:
| Edat | Alan | Tipik Kullanım |
|---|---|---|
| in | Geniş — içinde | in Turkey, in the room, in the city, in the field, in psychology |
| on | Orta — temas yüzeyinde | on the table, on the wall, on the street, on the floor |
| at | Dar — nokta/tek bir nokta | at the corner, at the door, at the entrance, at the bus stop |
Kritik fark — on'da temas, in'de ve over'da temas yok: "On" üzerinde anlamı verirken bir temas yüzeyi ister. Saat duvarın üzerinde (the watch is on the wall) — saat duvara temas eder. Buna karşın bir uçak şehrin üzerinde uçuyorsa "the plane is over the city" denir; uçakla şehir arasında temas yoktur.
Diğer Yaygın Yer Edatları
- over / above: Üzerinde, ama temas yok. Aralarındaki fark: over sayısal değerlerle de kullanılır (over 20 books — 20 kitabın üzerinde), aynı zamanda "kapsama" (cover) ve "boyunca" (during) anlamları taşır. Above sadece konumsal olarak üstte (above average — ortalamanın üstünde).
- under / below / beneath / underneath: Altında. Below hem konumsal (below the surface) hem sayısal (below 80 — 80'in altında) kullanılır. Under doğrudan altta. Underneath daha sıkı bir altta-olma. Beneath daha edebi.
- between / among: İkisi de "arasında" demektir. Aşağıda detaylı incelenecek.
- opposite / in front of: Bu ikisi sıkça karıştırılır. Opposite karşısında (yüz yüze, aralarında bir engel/yol var). In front of önünde (aynı yöne bakar).
- behind: Arkasında. Hem somut (behind the desk — masanın arkasında) hem soyut (My father is always behind me — babam her zaman arkamdadır, destek verir).
- beside / next to: Yanında, bitişiğinde. Beside ve next to eş anlamlıdır.
- near / nearby / by: Yakınında. Near mesafe biraz uzakça, nearby daha yakın çevrede, by hemen yanında.
- inside / outside: İçeri / dışarı. Inside içinde, outside dışında.
- opposite of = karşısında.
Between vs Among — Çok Önemli Ayrım
Genel kural: between iki şey arasında, among ikiden fazla şey arasında kullanılır. Ama YDS'de bu kuralı bozan bir istisna vardır:
Dikkat: Eğer ifadenin önünde sayı varsa veya nesneler tek tek sayılarak verildiyse, ikiden fazla bile olsa between kullanılır.
• between people → among (sayı belli değil)
• between two people → between (sayı 2)
• between seven countries → between (sayı verildi)
• between Italy, France and Spain → between (nesneler tek tek sayılarak verildi, 3 olsa bile)
Aslında Bilinmesi Gereken Of Kullanımı
İki isim yan yana olduğunda aralarındaki edat çoğunlukla "of"tur ve sahiplik / "-ın -in" çevirisi verir:
- the handle of the door — kapının kolu
- the cause of the storm — fırtınanın sebebi
- the development of the dam — barajın gelişimi
YDS sentence completion'da iki noun arasındaki bir boşlukta takılırsanız önce of'u deneyin; iki isim arası "of" olma ihtimali çok yüksektir.
Dikkat — "of" ≠ "off": Bu iki edat KARIŞTIRILMAMALI. of sahiplik/ait olma; off ayrı bir edat (düşmüş, uzaklaşmış, çalışmayan): the leaves fell off the tree (yapraklar ağaçtan düştü), the car is off (araba çalışmıyor), off the coast (sahil dışında).
Zaman Edatları (Prepositions of Time)
Zaman edatlarında da in / on / at üçlüsünün prizma mantığı geçerlidir; bu sefer alan değil zaman dilimi kapsanır.
| Edat | Zaman Dilimi | Örnek |
|---|---|---|
| in | Geniş — yıl, on yıl, yüzyıl, ay, mevsim, çağ | in 1945, in February, in spring, in the 19th century, in the morning |
| on | Orta — gün, tarih, özel gün | on Friday, on May 10, on New Year's Day, on my birthday |
| at | Dar — saat, yaş, dar zaman dilimi | at 9:45, at the age of 18, at midnight, at sunset, at the beginning |
Önemli istisna: "In the morning / in the afternoon / in the evening" kalıbı kuraldışıdır; bunlar günün belirli zaman dilimleri olmasına rağmen in alır. Ama "at night" ve "at noon" at alır. Bunlar ezbere bilinmesi gereken kalıplardır.
Süreç ve Aralık Edatları
- for + süre: "X süredir / X süreliğine" (for years, for two days). Süreç bildirir, Present Perfect ve benzeri tense'lerde anchor olur.
- since + nokta tarih: "X'ten beri" (since 1940, since I was a child). Süreç bildirir.
- from ... to / till / until: "X'ten Y'ye kadar" (from 9 to 6, from Monday till Friday). Aralık bildirir.
- during: "X esnasında / X boyunca" (during the lecture, during the war). Süreç anlamı vermez, olayın gerçekleştiği zaman dilimini gösterir.
- throughout: "X boyunca / X süresince" (throughout history, throughout the year). Süreç değil, "tüm o zaman dilimi içinde sürekli" anlamı verir.
- by + zaman: "X'e kadar (en geç)" (by 5 PM, by 2020). Genellikle Future Perfect ile kullanılır.
- until / till: "X'e kadar (sürekli devam ederek)" (I'll wait until midnight). Süreklilik anlamı.
- after / before: "sonra / önce" (after the meeting, before sunset).
- between X and Y: "X ile Y arasında" zamanda (between June and August).
- within + süre: "X süre içinde" (within two hours, within the next decade).
By vs Until — Çok Karıştırılan Çift
Dikkat: By "en geç X'e kadar" (deadline) anlamı verir; o zamana kadar bir kerelik bir eylem tamamlanır. Until ise "X'e kadar süreklilik" anlamı verir; o zamana kadar eylem devam eder.
• I'll finish the report by Friday. (Cuma'ya kadar bitireceğim — deadline)
• I'll wait until Friday. (Cuma'ya kadar bekleyeceğim — sürekli)
Since vs For — Süreç Anchorları
Bu iki edat Present Perfect ve Past Perfect tense'lerinin anchor wordlarıdır:
- since + nokta tarih (since 2010, since I graduated, since last summer)
- for + süre (for ten years, for a few days, for centuries)
Yanlış kullanım: "since two years" (yanlış) → "for two years" (doğru) çünkü "iki yıl" bir süredir, nokta tarih değildir.
"At + dar zaman noktası" Özel Kalıpları
YDS'nin sevdiği bir kalıp: bir şeyin en başında / en zirvesinde / en sonunda dendiğinde "at" kullanılır:
- at the beginning of the 19th century (19. yüzyılın başında)
- at the peak of his power (gücünün zirvesinde)
- at the end of the day (günün sonunda)
Bu kalıp "in the 19th century" ile karıştırılmamalıdır: yüzyılın geneli için in, başı/sonu/zirvesi için at.
Hareket Edatları (Prepositions of Movement)
Hareket edatları bir hareketin yönünü, hedefini veya geçtiği güzergahı belirtir. Bu kategorideki edatlar genellikle hareket fiilleriyle (go, walk, run, fly, drive, jump) birlikte kullanılır.
| Edat | Anlam | Örnek |
|---|---|---|
| to | e doğru / -a / -e (yönelme) | She went to America. |
| into | İçine doğru | He jumped into the pool. |
| onto | Üzerine doğru | The cat jumped onto the table. |
| towards | Yönüne doğru (varış belirsiz) | She walked towards the door. |
| through | İçinden (güzergah) | The car drove through the tunnel. |
| across | Karşıdan karşıya / bir uçtan diğerine | They walked across the street. |
| along | Boyunca (yatay yer) | She walked along the beach. |
| around | Etrafında / çevresinde | The boys hung around the school. |
| past | Geçince / öteye geçtikten sonra | Walk past the market and turn left. |
| up / down | Yukarı / aşağı doğru | He ran up the hill / down the slope. |
| away from | Uzağına doğru | Everybody ran away from the building. |
| from ... to | X'ten Y'ye | They migrated from Asia to Alaska. |
Through vs Across — Çok Karıştırılan Çift
İkisi de "geçmek" anlamı verir ama farkları belirgindir:
- Through: Bir mekanın içinden geçmek. Mekanın içinde kalarak. through the forest, through the tunnel, through the city
- Across: Bir mekanın karşısına / öbür tarafına geçmek. across the street, across the river, across the country
Through'un İkinci Anlamı — "Aracılığıyla, Vasıtasıyla"
Through sadece "içinden" değil, aynı zamanda "vasıtasıyla, aracılığıyla" anlamı da verir:
- He earned money through selling his drawings. — Resimlerini satarak para kazandı.
- through years of research — yıllarca süren araştırma sonucunda
Throughout vs Through
Dikkat: Throughout "boyunca, baştan başa" anlamına gelir ve hem zamansal (throughout history — tarih boyunca) hem mekansal (throughout the country — ülke baştan başa) kullanılır. Through ise hareket bildiren "içinden" anlamındadır.
Across'un İkinci Anlamı — "Tüm X Çapında"
Across genellikle "across the world" (dünya çapında), "across the country" (ülke çapında) gibi kalıplarda tüm-X anlamı verir. Bu kullanım throughout ile eş değerdir:
- across the region = throughout the region (bölge çapında)
Along vs During — Boyunca İkilemi
İkisi de "boyunca" çevirisi alır ama farkları nettir:
- Along: Yer boyunca (along the river, along the coast)
- During: Zaman boyunca / esnasında (during the war, during the meeting)
Sebep, Amaç ve Sonuç Edatları
Bu grup edatlar, bir olayın sebebini, amacını veya yol açtığı sonucu belirtir. YDS'de hem sentence completion'da hem de cloze test'te sıkça karşımıza çıkar.
Sebep Bildirenler
| Edat / Kalıp | Anlam |
|---|---|
| because of | -den dolayı (en yaygın) |
| due to | -den dolayı (formal) |
| owing to | -den dolayı (formal, due to ile eş) |
| thanks to | sayesinde (olumlu sebep) |
| on account of | -den dolayı (formal) |
| as a result of | -nın sonucu olarak |
| in the wake of | -nın ardından (sonucunda) |
Amaç Bildirenler
- for + isim / V-ing: "için" (for the sake of education, for protecting nature)
- for the sake of: "uğruna, hatırı için" (formal)
- with a view to + V-ing: "amacıyla"
- in order to + V1: "için" (mastar şeklinde gelir)
Karşıtlık ve Rağmen Bildirenler
| Edat / Kalıp | Anlam |
|---|---|
| despite | -e rağmen |
| in spite of | -e rağmen (despite ile eş) |
| contrary to | -nın aksine |
| regardless of | -e bakılmaksızın, fark etmez |
| irrespective of | -e bakılmaksızın (regardless of ile eş) |
| notwithstanding | -e rağmen (formal, az kullanılır) |
YDS İpucu: Şıklarda despite ve in spite of birlikte verilirse ikisi de eş anlamlı olduğu için doğru cevap olamazlar — birbirini eler. Aynı şey regardless of / irrespective of ve due to / owing to çiftleri için de geçerlidir. Bu durumda doğru cevap diğer üç şıktan biridir.
Bahis ve Konu Edatları
- about / regarding / concerning: Hakkında, ile ilgili
- with regard to / in regard to: -e ilişkin (formal)
- in terms of: -açısından, bakımından
- as for: -e gelince
- with respect to: -e dair, -e saygıyla (formal)
Verb + Preposition Kalıpları (En Çok Sorulanlar)
Verb + preposition kalıpları, bir fiilin hangi edatla kullanıldığını belirten sabit eşleşmelerdir. Bu kalıplar ezbere bilinmek zorundadır; çünkü çoğu zaman anlamla mantıkla bulunmaz, dilin yerleşik kuralıdır.
YDS'de En Sık Çıkan Verb + Preposition Kalıpları
| Kalıp | Anlam |
|---|---|
| depend on | bağlı olmak, dayanmak |
| rely on | güvenmek, dayanmak |
| focus on | odaklanmak |
| concentrate on | yoğunlaşmak |
| insist on | ısrar etmek |
| base on / be based on | temellenmek (upon da olur) |
| reflect on | üzerine yansımak / düşünmek |
| begin with / start with | ile başlamak |
| look forward to + V-ing | dört gözle beklemek |
| refer to | atıfta bulunmak |
| respond to / react to | cevap vermek / tepki vermek |
| devote to | adamak |
| lead to | yol açmak, neden olmak |
| contribute to | katkıda bulunmak |
| adapt to | uyum sağlamak |
| commit to | kendini adamak, bağlanmak |
| resort to | başvurmak |
| expose to | maruz bırakmak |
| resist + isim | direnmek (ama "resistance to") |
| suffer from | acı çekmek, muzdarip olmak |
| benefit from | faydalanmak |
| prevent from + V-ing | engellemek (-mekten) |
| stop from + V-ing | alıkoymak |
| differ from | farklı olmak |
| refrain from | kaçınmak |
| recover from | iyileşmek, toparlanmak |
| derive from | kaynaklanmak |
| free from | özgür kılmak, kurtarmak |
| rescue from | kurtarmak |
| consist of | -den oluşmak |
| be made up of | -den oluşmak |
| be composed of | -den oluşmak |
| remind of | hatırlatmak |
| get rid of | kurtulmak |
| think of / think about | düşünmek |
| apply for + iş/pozisyon | başvurmak |
| apply to + kuruluş | başvurmak |
| search for / look for | aramak |
| account for | açıklamak / X'i oluşturmak |
| blame for | suçlamak |
| agree with + kişi | aynı fikirde olmak |
| agree on / about + konu | aynı fikirde olmak (konu için) |
| deal with / cope with | başa çıkmak |
| interfere with | karışmak, müdahil olmak |
| vary with | çeşitlilik göstermek |
| synchronize with | senkronize olmak |
| confront with | yüzleşmek |
| divide into | -e bölünmek |
| integrate into | entegre etmek |
| arrive at + dar yer | varmak (at the airport) |
| arrive in + geniş yer | varmak (in Turkey) |
| invest in | yatırım yapmak |
| involve in | dahil olmak |
| engage in | girmek, meşgul olmak |
| specialize in | uzmanlaşmak |
| indulge in | kendini kaptırmak |
Adjective + Preposition ve Noun + Preposition Kalıpları
Bu kalıplar bir sıfat veya isimden sonra hangi edatın geleceğini belirtir. Verb + prep kalıpları gibi bunlar da ezbere bilinmelidir.
En Sık Çıkan Adjective + Preposition Kalıpları
| Kalıp | Anlam |
|---|---|
| good at / bad at | -de iyi / kötü olmak (yetenek) |
| capable of | muktedir, yapabilir |
| incapable of | yapamaz, muktedir değil |
| aware of | farkında |
| afraid of / scared of | korkmuş |
| proud of | gurur duyan |
| ashamed of | utanan |
| fond of | düşkün, hoşlanan |
| tired of / sick of | bıkkın |
| independent of | bağımsız |
| typical of | tipik / -e özgü |
| full of | dolu |
| responsible for | sorumlu |
| famous for | ile ünlü |
| known for | ile bilinen |
| popular for | ile popüler |
| suitable for | uygun |
| essential for / vital for | elzem, hayati |
| eligible for | uygun, hak kazanmış |
| interested in | ilgilenen |
| involved in | dahil olan |
| engaged in / engaged with | meşgul |
| experienced in | deneyimli |
| different from | farklı |
| safe from | güvende, korunmuş |
| free from | özgür, arınmış |
| angry with + kişi / about + olay | kızgın |
| worried about / concerned about | endişeli |
| excited about | heyecanlı |
| upset about | üzgün |
| nervous about | gergin |
| similar to | benzer |
| close to | yakın |
| equal to / equivalent to | eşit |
| related to / linked to | ilişkili |
| resistant to | dirençli |
| vulnerable to / prone to / subject to | savunmasız, eğilimli, tabi |
| accustomed to / used to | alışmış |
| opposed to | karşı çıkan |
| known to + kişi | tarafından bilinen |
| open to | açık (öneriye, eleştiriye) |
| useful for / for + V-ing | faydalı |
Sık Çıkan Noun + Preposition Kalıpları
| Kalıp | Anlam |
|---|---|
| reason for | sebebi |
| cause of | nedeni |
| solution to | çözümü |
| answer to | cevabı |
| approach to | yaklaşım |
| access to | erişim |
| response to / reaction to | tepki |
| increase in / decrease in | artış / azalış |
| rise in / fall in / drop in | yükseliş / düşüş |
| change in | değişim |
| knowledge of | bilgisi |
| lack of | eksikliği |
| impact on / influence on / effect on | etkisi |
| focus on / emphasis on | odak / vurgu |
| contribution to | katkı |
| resistance to | direnç |
| belief in | inanç |
| interest in | ilgi |
| concern about / over | endişe |
| support for | destek |
| demand for | talep |
| need for | ihtiyaç |
| respect for | saygı |
| relation between / relationship between | ilişki |
| difference between | fark |
| evidence of | kanıt |
| example of | örnek |
| symptoms of | belirtileri |
YDS İpucu: Çoğu noun + prep kalıbının arkasından gelen of / to / in / for sınavda anchor olarak kullanılır. Mesela increase in, solution to, reason for, cause of kalıpları sentence completion'da iki boşluğu olan sorularda anahtar haline gelir.
Phrasal Verbs ve Preposition İlişkisi
Phrasal verb ile verb + preposition kalıbı arasındaki sınır YDS adayları için kafa karıştırıcıdır. İkisi de "fiil + edat" görünümündedir, ama farkları büyüktür:
| Yapı | Özellik |
|---|---|
| Verb + Preposition | Tek edatla sabit eşleşme. Anlamı genelde fiile yakın. Örn: depend on, focus on. |
| Phrasal Verb | Aynı fiil farklı edatlarla farklı anlamlar verir. Anlamı genelde mecazdır. Örn: get in (girmek), get on (geçinmek), get over (atlatmak), get by (idare etmek). |
YDS'de Sık Çıkan Phrasal Verbs
| Phrasal Verb | Anlam |
|---|---|
| look up | araştırmak (sözlükten) |
| look up to | örnek almak, saygı duymak |
| look down on | küçümsemek |
| look forward to | dört gözle beklemek |
| look after | bakmak (çocuğa, hastaya) |
| look into | incelemek, araştırmak |
| turn out | ortaya çıkmak |
| turn down | reddetmek |
| turn up | çıkagelmek |
| put off | ertelemek |
| put on | giymek |
| put up with | tahammül etmek |
| give up | vazgeçmek |
| give in | teslim olmak |
| give off | yaymak (ısı, koku, ışık) |
| give in to | boyun eğmek |
| come up with | üretmek (fikir) |
| come across | rastlamak |
| get over | atlatmak (hastalık, kaybetme) |
| get along with | geçinmek |
| get rid of | kurtulmak |
| break down | arızalanmak |
| break out | patlak vermek (savaş, salgın) |
| break into | zorla girmek |
| make up | uydurmak / oluşturmak |
| make up for | telafi etmek |
| pick up | almak (yemek, bagaj) |
| take after | benzemek (aileden birine) |
| take off | havalanmak |
| run out of | tükenmek |
| run into | karşılaşmak |
| carry out | yürütmek (araştırma, deney) |
| set off / set out | yola çıkmak |
Dikkat: Phrasal verb sorularında aynı fiilin farklı edatlarla farklı anlam verdiğini unutmayın. "Look up" araştırmak, "look up to" örnek almak, "look down on" küçümsemek, "look forward to" beklemek demektir. Cümlenin bağlamı hangi anlamı isterse o phrasal verb seçilir.
Yaygın Tuzaklar ve Karşılaştırmalı İkililer
YDS preposition sorularında belirli ikili karşılaştırmalar sürekli karşımıza çıkar. Bunları net olarak öğrenmek, sınavda 2-3 sorunun otomatik çözülmesini sağlar.
1. In / On / At — Hem Zaman Hem Yer Tuzağı
Aynı edat üçlüsü hem zamanda hem yerde kullanılır. Aynı prizma (geniş→dar) mantığı geçerlidir. Karıştırıldığında yanlış kategoride aranır.
- in: in 1900 (yıl) / in Turkey (geniş yer) / in the morning (genel zaman dilimi)
- on: on Monday (gün) / on the desk (yüzey) / on Christmas Day (özel gün)
- at: at 5 PM (saat) / at the corner (nokta) / at the beginning (özel an)
2. Between / Among — Sayı ve Sayma Kuralı
Yukarıda açıklandı. Özet:
- İki şey arası: between
- İkiden fazla şey arası: among
- Sayı veya tek tek sayım varsa: between (kural istisnası)
3. Since / For — Süreç Anchorları
- since + nokta zaman (since 2010)
- for + süre (for 10 years)
Yanlış: "since 10 years" → Doğru: "for 10 years" / "since 2014".
4. By / Until — Bitiş Tipleri
- by = en geç (deadline, tek seferlik)
- until = -e kadar (sürekli devam)
5. Beside / Besides — Bir Harf, Büyük Fark
| Kelime | Anlam |
|---|---|
| beside | yanında (konum) |
| besides | ayrıca, ek olarak (bağlaç gibi) |
6. Through / Throughout / Thorough
- through: içinden, vasıtasıyla
- throughout: baştan başa, boyunca
- thorough: kapsamlı, eksiksiz (sıfat — preposition değil!)
7. With / Within / Without
- with: ile, sahip olarak (people with disabilities)
- within: içinde, içerisinde (within 24 hours, within limits)
- without: -siz, olmaksızın (without help)
8. Above / Over / On — Üzerinde Üçgeni
| Edat | Temas | Sayısal Değer |
|---|---|---|
| on | Var | Yok |
| over | Yok | Var (over 20 books) |
| above | Yok | Var (above average) |
Over'ın ek anlamları: during (over the years — yıllar boyunca), cover (jacket over the shoulders — omuzlarına ceket), end (the game is over — oyun bitti).
9. Below / Under / Beneath / Underneath
- under: doğrudan altta (the cat under the table)
- below: seviye olarak altta + sayısal kullanılabilir (below average, below 80)
- beneath: daha edebi/formal "altında" (beneath the surface)
- underneath: sıkı bir şekilde altında (papers underneath the book)
10. Of'un Diğer Anlamları
Of sadece "-ın -in" değildir; ayrıca:
- off: Aslında ayrı edat. Düşmüş, çalışmayan, uzaklaşmış. Off the coast = sahil dışında. The car is off = araba çalışmıyor.
- made of / made from: -den yapılmış. Made of (görünür şekilde) → made of wood. Made from (dönüşmüş hammaddeden) → bread is made from flour.
11. About'un İkinci Anlamı
About sadece "hakkında" değil, aynı zamanda "yaklaşık" anlamına gelir: about 50%, about an hour. Around da aynı kullanıma sahiptir: around 100 people.
Çözüm Stratejisi — Adım Adım
Preposition soruları doğru çözülürse 30 saniyede çözülen sorular haline gelir. Yanlış strategi izlenirse aynı soru 3 dakika kayıp + yanlış cevapla biter. Aşağıdaki adımlar YDS'de en çok karşılaşılan kalıbı çözmek için tasarlanmıştır.
Adım 1: Şıkları Tara, Boşluğun Türünü Belirle
Soruyu okumadan önce şıklara bak. Şıklarda şunlardan biri var mı?
- Tek edat → soru tek prep / tek kalıp odaklı
- İki edat çiftleri → cümlede iki boşluk var, ikisi de uyumlu olmalı
- Phrasal verb + edat → phrasal verb sorusu
Adım 2: Boşluğun Önündeki ve Arkasındaki Kelimeyi İncele
Edat soruları çoğunlukla öncesi veya arkası ile çözülür:
- Önünde fiil var mı? (depend → on, suffer → from)
- Önünde sıfat var mı? (interested → in, aware → of)
- Önünde isim var mı? (reason → for, solution → to)
- Arkasında zaman ifadesi var mı? (yıl → in, gün → on, saat → at)
- Arkasında yer ifadesi var mı? (geniş → in, yüzey → on, nokta → at)
Adım 3: Çift Boşluk Stratejisi
Dikkat: İki boşluklu sorularda her iki tarafı da kontrol etmeyi unutma. Şıkkın bir tarafı doğru, diğeri yanlış olabilir; ÖSYM tam bunu hedefler. Önce kolay olan tarafı çöz, sonra zor olan tarafa şıkları test et.
Adım 4: Çeviri ile Mantık Sınaması
Şıkları tek tek cümleye yerleştir ve Türkçe çevirisini yap. Hangi çeviri en doğal duruyor? Mantıksız çevirileri (örn: "ölüm için sebep" yerine "ölümün sebebi") ele.
Adım 5: Kalıp Bilgisini Devreye Sok
Eğer cümlede tanıdık bir kalıp varsa (depend on, capable of, focus on...), şüphe etmeden o şıkkı seç. Bu kalıplar her zaman aynı edatla kullanılır; bağlam değiştirse bile edat değişmez.
Adım 6: Eleme ile Yarıya İndir
5 şıktan 2-3'ünü hızlı eleme ile çıkar. Kesinlikle yanlış olanlar:
- Mantıken alakasız edatlar (zaman ifadesi varsa yer edatları olmaz)
- Aynı çift veren şıklar (despite + in spite of birlikte verilirse ikisi de iptal)
- Cümlede karşılığı olmayan edatlar
Adım 7: Asla Boş Bırakma
Eleme yaptıktan sonra %50+ şansın var. Mantıklı tahmin yap, asla boş bırakma.
Çözümlü Örnekler — Geçmiş Sınav Türü
Aşağıda çıkmış sınav formatına uygun beş örnek soru ve detaylı çözümleri verilmektedir. Bu örnekler hem kalıp tanıma hem de strateji uygulama için pratik sağlar.
Örnek 1: Çift Boşluklu Sentence Completion
The success of the experiment depends ____ the accuracy ____ the data collected from the subjects.
A) at / on B) on / of C) for / in D) of / from E) to / by
Çözüm: İlk boşluk: "depends" fiilinden sonra her zaman on gelir (depend on — bağlı olmak). Bu kalıp şart. İkinci boşluk: iki isim arasında ("the accuracy" + "the data"). İki isim arası genellikle of olur (the accuracy of the data — verinin doğruluğu). Cevap: B) on / of
Örnek 2: Cloze Test İçinde Verb + Prep
Scientists are concerned ____ the impact ____ microplastics on marine ecosystems.
A) about / of B) for / in C) on / about D) with / from E) at / over
Çözüm: İlk boşluk: "concerned" sıfatı about ile kullanılır (concerned about — endişeli). İkinci boşluk: "the impact" ismi of ile gelir (the impact of microplastics — mikroplastiklerin etkisi). Cevap: A) about / of. Çeldirici şıklar: "concerned with" (eş anlamlı ama "with" + "from" kombinasyonu yanlış) elenir.
Örnek 3: Yer-Zaman Edatı Karışımı
The first symptoms ____ malaria begin to appear a few days ____ the bite ____ an infected mosquito.
A) of / after / by B) in / before / from C) at / with / for D) for / by / in E) about / at / on
Çözüm: İlk boşluk: "symptoms" ismi of alır (symptoms of malaria — sıtmanın belirtileri). İkinci boşluk: "a few days" + "the bite" → "ısırıktan birkaç gün sonra" → after. Üçüncü boşluk: "the bite" + "an infected mosquito" → "enfeksiyonlu sivri sineğin ısırığı" → tarafından çevirisi by. Cevap: A) of / after / by.
Örnek 4: Cause / Effect İlişkisi
The increase ____ demand ____ renewable energy has prompted many countries to invest in solar power.
A) at / for B) in / on C) in / for D) on / about E) of / by
Çözüm: İlk boşluk: "increase" ismi in alır (increase in demand — talepte artış). İkinci boşluk: "demand" ismi for alır (demand for energy — enerji talebi). Cevap: C) in / for.
Örnek 5: Phrasal Verb ile Karışık
The atmosphere is made up ____ gases such as nitrogen and oxygen, together ____ water vapour.
A) by / from B) of / with C) at / in D) for / on E) over / about
Çözüm: İlk boşluk: "make up" phrasal verb'i of ile kullanılır (be made up of — -den oluşmak). İkinci boşluk: "together" zarfı with ile gider (together with — ile birlikte). Cevap: B) of / with.
YDS İpucu: Yukarıdaki beş soru tarz olarak gerçek YDS sorularına çok yakındır. Eğer hepsini doğru çözebildiyseniz preposition altyapınız sağlam demektir; takıldığınız yerler varsa o kalıbı (örn: "increase in" veya "made up of") özellikle ezberleyin. Sınavda bu kalıplardan dönecek 2-3 sorunuz garantidir.
Çalışma Programı ve Yanlış Analizi
Preposition konusu için sistematik bir çalışma programı, sadece düz okumadan çok daha verimlidir. Aşağıdaki dört haftalık program YDS'ye girecek bir adayın bu konudaki başarısını maksimize eder.
| Hafta | Odak |
|---|---|
| 1. hafta | Yer-zaman-hareket edatlarının anlamlarını ezberle. Bu rehberdeki tüm karşılaştırma tablolarını çalış. |
| 2. hafta | Verb + preposition ve adjective + preposition kalıplarını ezberle. Günde 20 kalıp hedef. |
| 3. hafta | Geçmiş sınav preposition sorularına başla. Günde en az 30 soru çöz, yanlışları analiz et. |
| 4. hafta | Cloze test ve sentence completion karışık denemeleri. Her gün 50 soru rutini. Yanlış kalıpları tekrar liste başına ekle. |
Yanlış Analizi Disiplini
Her preposition sorusundan sonra yanlış cevaplarınızı şu üç kategoride sınıflandırın:
- Kalıbı bilmiyordum: Bu kalıbı "kalıp kasası"na ekleyin. Örn: "synchronize with — senkronize olmak" gibi yeni öğrendiğiniz her kalıbı yazılı bir listeye işleyin.
- Anlamı yanlış uyguladım: Edatın temel anlamını tekrar gözden geçirin. In/on/at, between/among gibi temel ayrımları net olarak öğrenin.
- İkinci tarafa dikkat etmedim: Çift boşluklu sorularda bir tarafa gidip diğerini ihmal ettiyseniz, bir sonraki sefer mutlaka iki tarafı da test etme alışkanlığı geliştirin.
Genel Özet — Preposition Stratejisi
- Şıklara önce bak; soru tek prep mi, çift prep mi, phrasal verb mi belirle.
- Boşluğun ön ve arka kelimesi cevabı çoğunlukla doğrudan belirler.
- İki isim yan yana geliyorsa of'u önce dene.
- Zaman ifadesi varsa: yıl → in, gün → on, saat → at.
- "Depend on, suffer from, capable of, interested in, increase in, solution to" gibi tipik kalıpları ezbere bil.
- Çift boşluklu sorularda hem ön hem arka tarafı kontrol et — şıkkın bir kısmı doğru, diğeri yanlış olabilir.
- Çift olarak verilen eş anlamlı edatlar (despite + in spite of, regardless of + irrespective of) birbirini eler — doğru cevap diğer şıklardadır.
- Phrasal verb'lerde aynı fiilin farklı edatlarla farklı anlamlara geldiğini unutma (look up, look up to, look down on).
- "At" sadece dar zaman noktaları (saat, yaş, başlangıç, zirve, son) ve dar yer noktaları (köşe, giriş, durak) için kullanılır.
- Boş bırakma — eleme sonrası %50+ şansın var. Her gün en az 30 preposition sorusu rutinine sadık kal.
YDS İpucu: Preposition'da 3 sorudan 3'ünü yapan aday 10-15 puanlık bir avantaj kazanır. 2/3'ü yapan ortalamaya yakın, 1/3'ü yapan rakiplerden geriye düşer. Bu konunun "kolay" sayılması, çalışmayanları yakalayan en sinsi tuzaklardan biridir.
Bu Makaleden
Anahtar Bilgiler
- YDS'de her sınavda 2-3 doğrudan preposition sorusu (sentence completion) ve 2 cloze test paragrafının her birinde 1 prep maddesi standart kalıptır.
- Preposition iki yöntemle çalışılır: (1) anlam bazlı (yer-zaman-hareket edatları), (2) kalıp bazlı (verb/adjective/noun + prep).
- In / on / at üçlüsü hem zamanda hem yerde geniş→dar prizma mantığıyla işler: in (geniş), on (orta/temas), at (dar/nokta).
- On'da temas yüzeyi vardır; over ve above'da temas yoktur. Over sayısal değerlerle de kullanılır; on kullanılmaz.
- Between iki şey arası, among ikiden fazla; ama sayı verilirse veya nesneler tek tek sıralanırsa between kullanılır (istisna).
- Since + nokta tarih, for + süre. "Since 10 years" yanlıştır; doğrusu "for 10 years" veya "since 2014".
- By + zaman = "en geç -e kadar" (deadline); until + zaman = "-e kadar süreklilik".
- Through içinden geçmek; across karşıdan karşıya geçmek; throughout baştan başa boyunca.
- Despite ve in spite of eş anlamlı; regardless of ve irrespective of eş anlamlı; due to ve owing to eş anlamlı — bu çiftler birlikte verilirse birbirini eler, doğru cevap diğer şıklardandır.
- "İki isim yan yana" boşluğu yaklaşık olarak hep "of" verir (the cause of the storm, the reason for X gibi).
- Tipik verb + prep kalıpları: depend on, focus on, rely on, suffer from, benefit from, capable of, interested in, expose to, contribute to, prevent from.
- Tipik adjective + prep kalıpları: aware of, afraid of, proud of, responsible for, famous for, similar to, related to, resistant to, accustomed to.
- Tipik noun + prep kalıpları: reason for, cause of, solution to, answer to, increase in, decrease in, change in, impact on, knowledge of, evidence of.
- Phrasal verb'lerde aynı fiil farklı edatlarla farklı anlamlar verir: look up (araştır), look up to (örnek al), look down on (küçümse), look forward to (bekle).
- At sadece dar zaman noktaları (saat, yaş, başlangıç, zirve, son) ve dar yer noktaları (köşe, giriş, durak) için kullanılır.
- In the morning / afternoon / evening kuralı in alır; at night ve at noon ezbere alınmalıdır.
- Çift boşluklu sentence completion sorularında her iki tarafı da kontrol et — şıkkın bir tarafı doğru, diğeri yanlış olabilir.
- Boş bırakma — eleme sonrası %50+ şansın var. Günde en az 30 preposition sorusu rutinine sadık kalan adayın 3/3 yapması mümkündür.
Öğrendiklerini Pekiştir
Bu konuda kendini sına
Sıkça Sorulanlar
Bu konuda merak edilenler
YDS Grammar — Prepositions (Edatlar) konusu YDS sınavında çıkar mı?
Evet, YDS Grammar — Prepositions (Edatlar) konusu YDS sınav müfredatında yer almaktadır. SoruCozme'de bu konuya özel test soruları ve konu anlatımı bulunmaktadır.
YDS Grammar — Prepositions (Edatlar) konusunda test çözebilir miyim?
Evet, YDS Grammar — Prepositions (Edatlar) konusunda SoruCozme platformunda ücretsiz test soruları mevcuttur. Konu anlatımını okuduktan sonra hemen test çözerek öğrendiğinizi pekiştirebilirsiniz.
SoruCozme'de kaç soru ve kaç konu var?
SoruCozme platformunda 16.000+ soru ve 474 konu bulunmaktadır. KPSS, DGS, YDS, TYT, Ehliyet, İngilizce ve Açık Öğretim sınavlarına yönelik tüm içerikler ücretsizdir.