TYT Türkçe T13 — İsim (Ad): Türler, Çekim, Tamlamalar, Akronim + Hızlı Dizin

Sözcük Türleri Sınav Ağırlığı (Son 10 Yıl, TYT + MSÜ Toplam)

• Fiilimsiler: ~11 soru (sözcük türlerinin en sık sorulan üyesi)
• Karma sözcük türü (tek soruda birden fazla tür): ~8 soru
• Zamirler: ~6 soru
• Sıfatlar: ~5 soru
• Zarflar: ~4 soru
• Tamlamalar: ~4 soru
• Edat / Bağlaç / Ünlem: ~2 soru

İsim tek başına banko sorulmasa da karma sorularda ve "ad görevinde kullanılmamıştır" tipi kalıplarda sınava sızar.

TYT İpucu: Sözcük türünü bulmanın altın yolu cümledeki göreve bakmaktır. Aynı sözcük bir yerde isim, başka yerde sıfat, başka yerde zarf olabilir. Örneğin "Yalnız yaşadı." cümlesinde yalnız fiile (yaşadı) sorulan "Nasıl?" sorusunun cevabı olduğu için zarftır; "Yalnız taş duvar olmaz." cümlesinde ise isme (taş) sorulan "Nasıl?" sorusunun cevabı olduğu için sıfattır. Sözcüğü tek başına değerlendirme, mutlaka cümleye göre yargıla.

Cins (tür) isim örnekleri: insan, ülke, kedi, şehir, dağ, nehir, öğrenci, ağaç, masa.

Özel isim örnekleri: Türkiye, Kadir, Minnoş, İstanbul, Erciyes, Kızılırmak, Fatma, Dante.

• "Seni hep özledi, sevgiyle bekledi." → sevgi cins isim, küçük harf, genel duyguyu karşılıyor.
• "Akşam Sevgi de sınavı kazandığını öğrendi." → Sevgi burada özel bir kişi, büyük harfle yazılır, artık özel isim gibi kullanılmış.
• "Sana özlem duyuyorum." → duygu, cins isim.
• "Özlem yine dersi anlamamış." → kişi adı, özel isim.

• "Uzmanlar bu yıl Güneş'te patlamalar olacağını söyledi." → yıldız adı, özel isim.
• "Sen benim güneşimsin." → sevgi sözü, cins isim, küçük harf.
• "Ay, Dünya'nın uydusudur." → gök cismi, özel isim.
• "Bugün dünya kadar işim var." → gezegen anlamı değil, abartma; cins isim.
• "Ev güneş almıyor." → ışık anlamı, cins isim.

Dikkat: ÖSYM bu kısımda "hangisinde cins ad özel ad değeri kazanmıştır" kalıbını çok sever. Bir ismin büyük-küçük harfle yazılmasına değil, cümledeki kullanımına bakılır. Kitap içindeki yazım hatalı bile olsa kullanım özel isim işlevinde ise o isim özel ad kabul edilir.

• "Bilgisayar, çağımızın en önemli teknolojik aracıdır." → tüm bilgisayarlar kastediliyor, genel anlamlı.
• "Kalem, yazının en eski araçlarından biridir." → tüm kalemler, genel anlamlı.
• "Atasözü, halkın ortak bilincini taşıyan önemli sözlerdir." → bütün atasözleri, genel anlamlı.

• "Dün kalem cebimde kalınca pantolonumu batırdı." → belirli bir kalem, özel anlamlı.
• "Bilgisayar dün yine dondu kaldı." → belirli bir bilgisayar, özel anlamlı.
• "Dede Korkut hikâyelerinde Oğuz boylarının samimi atasözleri yer alır." → tüm atasözleri değil, belirli bir kümedeki atasözleri; özel anlamlı.

TYT İpucu: "Hangisi türün tamamını karşılayacak biçimde kullanılmıştır?" sorusunda doğru şıkkı bulmanın kısayolu: şıktaki ismi "bütün" veya "her" sözcükleriyle yeniden okuyun. "Kalem yazının en eski araçlarından biridir" → "Bütün kalemler…" anlam bozulmuyor → genel anlamlı. Aynı test "Kalem cebimde kaldı" cümlesinde işlemez; çünkü cümle belirli bir kalemi kasteder.

toplum, halk, millet, ordu, bölük, sürü, orman, takım, aile, jüri, sınıf, meclis, komisyon, heyet, demet, ekip, koro, kafile

• "Sınıfı güzelce silip yeni eğitim-öğretim yılına hazırlandı." → burada sınıf binayı, mekânı anlatır: tekil ad.
• "Bugün sınıf maça gitti." → burada sınıf sınıftaki öğrencileri kasteder: ad aktarması yoluyla topluluk adı olmuştur.
• "Yaz tatilinde hizmetler okulu tamir etti." → bina, tekil ad.
• "Okul, bu kararı tepkiyle karşıladı." → okuldaki insanlar kastediliyor, ad aktarmasıyla topluluk adı.
• "Yasama tatilinde meclisin çatısı tamir edildi." → bina, tekil.
• "Meclis, yeni yasama yılında yepyeni kanunlar çıkardı." → milletvekilleri kastediliyor, ad aktarmasıyla topluluk adı.

TYT İpucu: Bir isim topluluk adı mı diye karar verirken iki kapıyı geçmek lazım: (1) Sözcük tek başına -lar / -ler almadan birden çok varlık mı karşılıyor? (2) Karşıladığı çokluk, cümleden bağımsız zaten mevcut mu (ordu, sürü, takım…) yoksa cümledeki ad aktarmasıyla mı oluştu (sınıf, meclis, okul)? İki durum da topluluk adı olarak kabul edilir.

"Bu diyardan Mevlana'lar, Yunus Emre'ler geçti." → Mevlana tekti, Yunus Emre tekti; bu ek onlar gibi değerli şahsiyetler anlamı katar.

"Türkler Orta Asya'dan göç etti.", "Osmanlılar büyük bir imparatorluk kurdu."

"Seni dünyalar kadar sevdim." / "Bugün dünyalar kadar işim var." → gezegen çoğul değil; abartma.

"30'lu yaşlarda bir kadın seni bekliyor." → 29, 30, 31, 32… civarı.

"Sabahları kahvaltı yapar." → her sabah, düzenli. "Akşamları spor yaparım."

"Bugün Ali'ler bize gelecek." → Ali ve ailesi (anne, baba, kardeş vb.).

Dikkat — Fiilden Sonra Gelen -lar / -ler: "Geldiler." cümlesindeki -ler çoğul eki değildir, kişi (şahıs) ekidir. Çoğul eki yalnız isimlerden sonra gelebilir. "Okumuyorlar", "küsmüşler", "geliyorlar" örneklerinde -lar / -ler üçüncü çoğul kişi ekidir. Sınav sorusunda "hangisinde çoğul eki yoktur" diye sorulduğunda ekin fiilden mi isimden mi sonra geldiğine bakılır.

"Beş kardeş, babadan kalma bir tanecik evlerini de sattılar."

Cümlede ev zaten "bir tanecik" diye nitelenmiş; ev sayıca tek. O halde -leri evin çokluğunu değil, "kardeşlerin evi" anlamındaki sahip çokluğunu bildiriyor. İsim tamlamasıyla açıldığında: "kardeşlerin evleri" → tamlayan (kardeşler) çoğul olduğu için tamlanan -ları / -leri alır. Bu -leri 3. çoğul iyelik ekidir, çokluk eki değildir.

"İki kardeş, annelerini dershanenin önünde beklediler."

İki kardeşin ortak bir annesi olduğuna göre anne tektir. annelerini sözcüğündeki -leri çokluk ekidir diyemeyiz; bu da kardeşlerin çokluğunu bildiren 3. çoğul iyelik ekidir. Açılımı: "kardeşlerin annesi".

"Üç kardeş, babalarına özenle baktı."

Üç kardeşin bir babası vardır. Yine tamlayan (kardeşler) çoğul, tamlanan (baba) tek. -ları 3. çoğul iyelik ekidir.

Karar Kuralı: "-lar / -ler" çoğul eki mi, 3. çoğul iyelik eki mi diye karar verirken kendine iki soru sor: (1) Sözcük tek başına düşünüldüğünde gerçekten birden çok varlığı mı ifade ediyor? Hayırsa ikinci soruya geç. (2) İsim tamlaması kurulduğunda tamlayan çoğul mu (bizim … , kardeşlerin …)? Evetse 3. çoğul iyelik ekidir; çokluk ekiyle ilgisi yoktur.

Not: Özel isme getirilen -lar / -ler eki kesme işaretiyle ayrılmaz: Türkler, Türklerin, Türklere, Fatma'lar (bireysel aile anlamı dışında) gibi. Bu kural yazım kurallarıyla doğrudan bağlantılıdır; yazım sorusu olarak da çıkabilir, isim sorusu olarak da.

Uyarı — Ölüm vs. Ölü: "Ölüm" ve "ölü" aynı sözcük değildir. Ölü cansız bedendir, dokunabiliriz; somuttur. Ölüm ise bir kavram, bir sondur; hiçbir duyu organıyla doğrudan algılanmaz; soyuttur. Bu ayrım TYT sorularında çeldirici olarak kullanılır.

• "Aramızdaki bağ koptu." → bağ tek başına somuttur (ip), burada sevgi-ilgi anlamında kullanılmış; soyutlaştırma.
• "Arkadaşımla aramızdaki köprüleri attık." → köprü somuttur, burada ilişki anlamında; soyutlaştırma.

• "Aşk kapıyı çalınca her şey değişti." → aşk soyuttur; burada kapıyı çalabilen, eli ayağı olan bir varlıkmış gibi kullanılmış; somutlaştırma (ve aynı zamanda kişileştirme).
• "Umut, kapıyı çalmadan girdi içeri." → umut soyuttur; burada somut bir varlığa dönüştürülmüş.

TYT İpucu: Kavramı şaşırmamak için şöyle düşün: kullanılan sözcüğün nereye gittiğine bak. Somut bir sözcük cümlede soyut anlama gidiyorsa soyutlaştırma (somuttan soyuta). Soyut bir sözcük cümlede somut bir şeye dönüşüyorsa somutlaştırma (soyuttan somuta). Bazı kaynaklar bu ikisini ters anlatır; adının "neye dönüştüğünü" anlattığını aklında tut.

Altın Kural: Bir ismin yapısını belirlemenin kısayolu tek bir sorudur: "Bu ek sözcüğün anlamını ya da türünü değiştirdi mi?" Değiştirdiyse yapım ekidir, sözcük türemiş olur. Değiştirmediyse çekim ekidir, sözcük basit kalır. İki sözcük birleşiyorsa zaten birleşiktir. Fiilimsi ekleri de (-mek, -me, -iş, -dik, -en, -(y)ecek…) yapım eki sayılır; fiilden isim yapmışsa o isim türemiştir.

• tepecik, adacık, odacık, kutucuk → boyut küçülüyor, küçültme anlamı.
• anneciğim, babacığım, köpekçik → sevgi anlamı.
• yavrucak, kadıncağız → acıma anlamı.
• yeşilimsi, sarımtırak → renk yakınlığı anlamı.

Tuzak örnekler:

• maymuncuk: kapıyı açmaya yarayan alet. Maymunun küçüğü değil.
• gelincik: bir çiçek adı. Gelinin küçüğü değil.
• bademcik: boğazdaki bir organ. Bademin küçüğü değil.
• kızılcık, ayvacık: bitki ya da yer adı.

Bu sözcükler görünüş olarak küçültme eki taşır ama anlamca küçültme adı değildir.

• "Odacık temizdi." → odacık isim, küçültme adı.
• "Küçücük bir ev vardı." → küçücük ismin (ev) önüne gelmiş, "Nasıl bir ev?" sorusuna cevap → sıfat, küçültme sıfatı. Küçültme adı değildir.
• "O, uzaktan küçücük göründü." → küçücük fiilin (göründü) önüne gelmiş, "Nasıl göründü?" sorusuna cevap → zarf, küçültme zarfı. Küçültme adı değildir.

TYT İpucu: "Hangisinde küçültme adına yer verilmemiştir" sorusunda iki şeye dikkat et: (1) Küçültme ekli sözcük bir ismin önünde değilse ve tek başına isim görevindeyse → küçültme adıdır. (2) Sözcük bir ismin önünde niteliyorsa sıfat, fiili niteliyorsa zarftır; bunlar küçültme adı değildir.

Kural: Sözcüğün başına "benim, onun, Ali'nin" gibi bir tamlayan getirilebiliyorsa iyelik eki; getirilemiyorsa belirtme hâli (-i).

• "Kalemi yeşilmiş." → "Onun kalemi yeşilmiş." → iyelik eki.
• "Kalemi kırdın." → "Onun kalemini kırdın." dersek olur; ama "Onun kalemi kırdın." diye bir kullanım olmaz. O halde buradaki -i belirtme hâl ekidir.

Uyarı: İsim çekim ekleri sözcüğün anlamını değiştirmez. Masa ile masalar arasında türce ya da anlamca temel fark yoktur. Çekim ekli bir isim hâlâ basit yapılı kabul edilir; yapım eki almadıkça türemiş olmaz.

Zaman Refleksi: İsim sorusu 40 sorunun başlarında genelde 40-60 saniyede çözülebilecek bir sorudur. Birinci okumada cevap çıkmıyorsa "çoğul eki mi, kişi eki mi?" veya "iyelik mi, belirtme mi?" sorularından birini sor; çeldirici neredeyse her zaman bu ikisinden birine dayanır.

Sonraki Adım: İsim konusunu pekiştirmek için konu testine geçmeden önce sıfat konusuna da bir kere göz gezdirmek faydalıdır. Çünkü birçok soruda aynı sözcüğün isim mi sıfat mı olduğu sorulur. Bir sonraki konuda sıfatları ele alacağız; böylece isim-sıfat karıştırmalarını tek seferde kapatacağız.

"Mehmet, sevgisini gizleyen sessiz bir çocuk olarak Ankara'da büyüdü."
Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Mehmet özel addır.
B) sevgi soyut addır.
C) çocuk cins addır.
D) Ankara cins addır.
E) çocuk somut addır.

Çözüm: Mehmet tek bir kişi (özel) ✓; sevgi beş duyu ile algılanmaz (soyut) ✓; çocuk türün tamamını karşılar (cins) ve fiziksel varlık olduğundan somuttur ✓; Ankara tek bir şehir adıdır → cins değil özel addır. Cevap: D.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde topluluk adı kullanılmıştır?
A) Sınıfımız geziye saat dokuzda çıkacak.
B) Yarın iki kitap daha okumayı planlıyorum.
C) Adam bavulunu peronun ucuna bıraktı.
D) Akşam yemeği yedide hazırdı.
E) Bahçedeki çiçekleri kuruttu.

Çözüm: "Topluluk adı" tek başına birden çok varlığı karşılar. kitap, bavul, yemek, çiçek sözcükleri tek bir varlığı karşılar; sınıf ise tek başına birden fazla öğrenciyi (öğrenci topluluğunu) karşılar. Cevap: A. Not: sınıf aslında bir cins isimdir, ad aktarması (mecaz-ı mürsel) yoluyla topluluk değeri kazanmıştır.

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi türemiş bir addır?
A) Yağmur sonrası kokuyu sevdim.
B) Çocuk eve doğru koştu.
C) Sevgi her şeyin temelidir.
D) Kapıyı şiddetle çarptı.
E) Saatler ilerliyordu.

Çözüm: yağmur, çocuk, kapı, saat sözcükleri yapım eki almamış basit isimlerdir (çekim eki saymaz). sev- fiil köküne -gi yapım eki gelmiş, fiilden isim türetilmiştir → türemiş ad. Cevap: C. Refleks: yapı sorusunda yapım eki ara, çekim ekine kanma.

Aşağıdakilerin hangisinde takısız isim tamlaması vardır?
A) Evin kapısı kırılmış.
B) Demir kapı ses çıkardı.
C) Okul bahçesi sessizdi.
D) Kitap rafı yenilendi.
E) Bu kitabın yazarı kim?

Çözüm: Evin kapısı belirtili (her iki tarafta da ek var), okul bahçesi / kitap rafı belirtisiz (yalnız tamlananda iyelik var), kitabın yazarı belirtili. Demir kapı: hiçbir tarafta ek yok ve "demir" "neyden yapılmış?" sorusuna cevap veriyor → takısız ad tamlaması. Cevap: B. Tuzak: takısız tamlama "neye benziyor / neyden yapılmış" sorularına cevap verir; sıfat tamlamasıyla karıştırılır, oysa "demir" burada nitelik değil madde bildirir.

"Defterini çantasından çıkardı." cümlesinde defterini sözcüğündeki -in ekinin görevi nedir?
A) İlgi (tamlayan) eki
B) İyelik eki (2. tekil)
C) Belirtme hâl eki
D) Yönelme hâl eki
E) Çoğul eki

Çözüm: Sözcük "defter + in + i" parçalarına ayrılır. Başına "senin" tamlayanı getirilebiliyor mu? Senin defterini çantasından çıkardı. → uyumlu. O hâlde -in burada 2. tekil iyelik ekidir; sonundaki -i belirtme hâl ekidir. İlgi eki olsaydı önündeki tamlayan "defter" değil, "defterin" olurdu (defterin sayfası). Cevap: B. Not: aynı yazılışlı -in üç ayrı görev üstlenir: ilgi (kitabın kapağı), iyelik (senin kitabın), bunlar bağlam testiyle ayrılır.

Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi yapı bakımından diğerlerinden farklıdır?
A) kahvaltı
B) bilgisayar
C) dershane
D) başöğretmen
E) kalemlik

Çözüm: A, B, C, D iki sözcüğün birleşmesinden oluşur (kahve+altı, bilgi+sayar, ders+hane, baş+öğretmen) → birleşik ad. E seçeneğindeki kalemlik ise tek sözcüğün (kalem) yapım eki almasıyla oluşmuş türemiş addır. Cevap: E. Refleks: yapı sorusunda önce birleşik (≥2 sözcük), sonra türemiş (yapım eki) ara; kalan basittir.

Aşağıdakilerin hangisinde -lar / -ler eki çokluk anlamı dışında kullanılmıştır?
A) Bahçedeki çiçekler açtı.
B) Sınıftaki öğrenciler sustu.
C) Akşamları erken yatarım.
D) Üç kardeş okula gittiler.
E) Defterleri masaya yığdı.

Çözüm: A, B, E seçeneklerinde gerçek çokluk vardır (birden fazla çiçek, öğrenci, defter). D'deki gittiler fiile gelmiş kişi ekidir (3. çoğul). C'deki akşamları sözcüğünde -ları birden fazla akşam değil, "her akşam" anlamı verir → geniş zaman/sıklık anlamı. Cevap: C. Not: D de bir başka tuzaktır ama soruda "isimde çokluk dışı kullanım" arandığından C daha doğru.

ÖZ-CİN — Verilişine göre ad iki türlüdür: ÖZel (tek varlık, büyük harf) ve CİNs (tür, küçük harf). Karar ölçütü yazı değil, kullanımdır; "Sevgi sınavı kazandı" cümlesinde sevgi cins isim olduğu hâlde özel ad gibi kullanılmıştır.

SOM-SOY — Niteliğine göre ad iki türlüdür: SOMut (beş duyu ile algılanır: kitap, su, koku, ses) ve SOYut (algılanmaz: sevgi, ölüm, akıl). Test: "Tutabilir miyim, görebilir miyim?" sorusunu sor.

TEK-ÇOĞ-TOP — Sayısına göre ad üç türlüdür: TEKil (tek varlık), ÇOĞul (-lar/-ler ekli, birden çok), TOPluluk (tek başına çokluk: ordu, sürü, takım, meclis, sınıf, ekip).

BAS-TÜR-BİR — Yapısına göre ad üç türlüdür: BASit (yapım eki yok), TÜRemiş (≥1 yapım eki), BİRleşik (≥2 sözcük). Sıra: önce birleşik, sonra türemiş; kalan basittir.

5-DURUM / YAL-BEL-YÖN-BUL-AYR — İsmin durum (hâl) ekleri 5 türlüdür: YALın (eksiz), BELirtme (-ı), YÖNelme (-e), BULunma (-de), AYRılma (-den). "Kim, neyi, neye, nerede, nereden?" sorularıyla bulunur.

ÇEK-İYE-İLG — İsim çekim ekleri 3 ana grupta: ÇEKim (çoğul -lar, hâl ekleri), İYElik (-m, -n, -i, -mız, -nız, -ları), İLGi/tamlayan (-ın/-in). Hiçbiri sözcüğün anlamını değiştirmez.

4-İSİM-TAM / BEL-BSZ-TAK-ZİN — İsim tamlamaları 4 türlüdür: BELirtili (kitabın kapağı), BelirtiSZ (kitap kapağı), TAKısız (demir kapı), ZİNcirleme (kitabın kapağının rengi). Belirtide iki ek, belirtisizde tek ek, takısızda hiç ek, zincirlemede üç sözcük vardır.

SAH-SAY / -ları — -ları/-leri eki iki anlamda kullanılır: SAHip çokluğu (3. çoğul iyelik: kardeşlerin evleri → ev tek, sahip çok), SAYı çokluğu (çoğul eki: defterleri yığdı → birden çok defter). Tamlayan çoğul mu sorusu ayrımı bitirir.

1. İsim tanımı — Canlı/cansız varlıkları, kavramları, duygu ve düşünceleri karşılayan sözcüktür. Diğer adı: ad.

2. Tür belirleyici — Sözcüğün kendisi değil, cümledeki görevidir. Aynı sözcük farklı cümlelerde isim, sıfat veya zarf olabilir.

3. Özel isim — Tek bir varlığı karşılar, büyük harfle başlar. Kişi, yer, ülke, gezegen, eser adları.

4. Cins isim — Türün tamamını karşılar, küçük harfle yazılır. kalem, ev, çocuk, okul.

5. Cins → özel kullanımı — "Sevgi, sınavı kazandı." Bağlamda tek varlığa atıf yapılırsa cins isim özel ad değeri kazanır.

6. Özel → cins kullanımı — "Güneş, Dünya, Ay" cümlede gezegen değil, gündelik anlamda kullanılırsa cins isim olur.

7. Genel anlamlı ad — Türün tamamını kapsar: "İnsan düşünür."

8. Özel anlamlı ad — Tek bir örneğini kasteder: "İnsan dün geldi."

9. Somut ad — Beş duyu organıyla algılanır: kitap, su, koku, ses, ışık.

10. Soyut ad — Algılanmaz, kavram/duygu: sevgi, ölüm, akıl, inanç, mutluluk.

11. Soyutlaştırma — Somut sözcük soyut anlamda: "Onun gönlü temizdir." (gönül soyut → kullanım da soyut sürer; "kapı kapandı" yerine "umut kapısı kapandı" gibi).

12. Somutlaştırma — Soyut sözcük somut varlık gibi: "Acıyı yuttu, sevinci dağıttı."

13. Tekil ad — Tek varlık: kitap, ev, ağaç.

14. Çoğul ad — -lar/-ler ekli, birden çok varlık: kitaplar, evler.

15. Topluluk adı — Tek başına çokluk: ordu, sürü, takım, meclis, sınıf, ekip, jüri, halk, koro, kafile, demet, bölük, orman.

16. Çoğul ekinin yan görevleri — Benzerlik (Mevlanalar), aile (Ali'ler), ulus (Osmanlılar), abartma (dünyalar kadar), yaklaşıklık (30'lu yaşlar), geniş zaman (sabahları, akşamları).

17. Fiilden sonra -lar/-ler — Çoğul eki değil, 3. çoğul kişi ekidir: "geldiler, okuyorlar".

18. 3. çoğul iyelik (-ları/-leri) — Sözcüğün değil, sahibinin çokluğunu bildirir: "Beş kardeş, evlerini sattılar." Açılım: "kardeşlerin evi". Tamlayan çoğulsa 3. çoğul iyelik.

19. Basit ad — Yapım eki almamış: kalem, ev, taş (çekim eki saymaz: kalemler, evden yine basittir).

20. Türemiş ad — En az 1 yapım eki almış: kalem-lik, sev-gi, göz-lük, kitap-çı.

21. Birleşik ad — En az 2 sözcükten oluşmuş: kahvaltı, bilgisayar, dershane, başöğretmen, hanımeli, devetabanı.

22. Küçültme adı — -cık/-cik/-cağız/-ceğiz/-ımsı/-ımtırak ekli: kuşçuk, kadıncağız, ekşimsi. Sevgi/acıma anlamı da verir.

23. Kalıplaşmış ad — Küçültme eki taşısa da küçültme adı sayılmaz: maymuncuk, gelincik, bademcik, kızılcık.

24. Küçültme eki bağlamı — İsmin önündeyse sıfat (küçücük çocuk), fiilin önündeyse zarf (azıcık koştu); tek başına ad olur.

25. İsim çekim ekleri — Çoğul (-lar), iyelik (-m, -n, -i, -mız, -nız, -ları), ilgi/tamlayan (-ın/-in), hâl ekleri (yalın, belirtme -ı, yönelme -e, bulunma -de, ayrılma -den).

26. İyelik vs belirtme (-i) — Başına "benim/onun/…ın" getirilebiliyorsa iyelik (onun kalemi), getirilemiyorsa belirtme (kalemi kırdım).

27. Belirtili isim tamlaması — Tamlayanda -ın/-in, tamlananda -ı/-i: kitab-ın kapağ-ı.

28. Belirtisiz isim tamlaması — Tamlayanda ek yok, tamlananda iyelik: okul bahçe-si, kitap raf-ı.

29. Takısız isim tamlaması — Hiçbir tarafta ek yok, "neyden yapılmış / neye benziyor": demir kapı, altın yüzük, tahta masa, badem göz.

30. Zincirleme isim tamlaması — En az 3 sözcük; tamlayan ya da tamlanan kendi içinde tamlama: kitab-ın kapağ-ın-ın reng-i.

31. ÖSYM banko taktik — "Hangisinde topluluk adı vardır?" → tek başına çokluk arayan sözcük; "Hangisinde takısız tamlama vardır?" → ek yokluğu + madde/benzerlik anlamı; "Hangisi yapı bakımından farklıdır?" → birleşik vs türemiş ayrımı; "Hangisinde -lar/-ler çokluk anlamında değildir?" → fiilde kişi eki ya da sıklık/aile/abartma kullanımı; "Hangisinde -i belirtme değildir?" → "onun" testi ile iyelik tespiti.