TYT Türkçe - İsim

İsimler (Adlar) Konu Özeti

Varlıkları, kavramları ve durumları karşılayan sözcüklere isim (ad) denir. İsimler; varlıklara verilişlerine göre (özel, cins), varlıkların sayılarına göre (tekil, çoğul, topluluk) ve varlıkların niteliklerine göre (somut, soyut) olmak üzere üç ana başlıkta incelenir. Bir sözcüğün isim olup olmadığını anlamanın en pratik yolu, o sözcüğe '-mek / -mak' mastar ekini getirmektir; eğer uyum sağlamıyorsa o sözcük isim soyludur.

Türkçede isimler hal ekleri (yalın, belirtme, yönelme, bulunma, ayrılma), iyelik ekleri, ilgi ekleri ve çoğul eklerini alarak cümlede farklı görevler üstlenirler. Özellikle küçültme ekleri (-cik, -ceğiz, -ce, -msı, -mtırak) eklendiği isme sevgi, acıma veya azlık anlamı katar. İsimlerin yapı bakımından basit, türemiş (yapım eki almış) veya birleşik (en az iki sözcüğün birleşmesiyle oluşan) olabileceği unutulmamalıdır.

ÖSYM, TYT sınavlarında isimleri genellikle 'sözcük türleri' karma soruları içinde sormayı tercih eder. Sorularda altı çizili sözcüklerin türünü belirleme veya somutlama/soyutlama gibi anlam olaylarını tespit etme üzerine kurgulanmış maddelere sıkça yer verilir. Ayrıca topluluk isimlerinin çoğul eki almadan çokluk bildirmesi ve özel isimlerin yazımı ile gelen eklerin ayrılması da önemli soru potansiyeli taşır.

Sınav Taktikleri: Çoğul eki olan '-lar / -ler' her zaman sadece sayısal çokluk bildirmez; cümleye aile, benzerlik, abartma veya yaklaşıklık gibi anlamlar da katabilir, bu ayrıma dikkat edin. 'O' ve 'Onlar' sözcüklerinin ismin yerini tuttuğunda zamir, bir ismin önüne geldiğinde sıfat olduğunu unutmayın. Yer-yön bildiren sözcükler (aşağı, yukarı vb.) hal eki aldıklarında (aşağıya, yukarıdan) artık isimleşmiş olurlar.