TYT Türkçe - Sıfat

Sıfatlar (Ön Adlar) Konu Özeti

İsimlerin önüne gelerek onları renk, şekil, durum gibi yönlerden niteleyen veya işaret, sayı, belgisizlik, soru gibi yönlerden belirten sözcüklere sıfat (ön ad) denir. Sıfatlar temel olarak ikiye ayrılır: Niteleme Sıfatları (isime sorulan 'nasıl' sorusuna cevap verir) ve Belirtme Sıfatları (işaret, sayı, belgisiz ve soru sıfatları). Bir sözcüğün sıfat olabilmesi için mutlaka bir ismin önünde yer alması ve o ismi etkilemesi gerekir.

Sıfatlarla ilgili bilinmesi gereken önemli kavramlardan biri adlaşmış sıfattır. Niteleme sıfatının önündeki isim düştüğünde ve isimdeki ekler sıfata geçtiğinde sıfat artık isim gibi kullanılır (Örn: İhtiyar insanlar -> İhtiyarlar). Ayrıca sıfatlarda pekiştirme (m, p, r, s harfleriyle) ve küçültme (-ce, -cik, -msı, -mtırak ekleriyle) yapılarak anlamın derecesi değiştirilebilir. Unvan sıfatları (Bey, Hanım, Doktor vb.) ise isimlerin önünde veya sonunda kullanılabilen özel bir niteleme grubudur.

ÖSYM, TYT sorularında sıfatları genellikle karma dil bilgisi sorularında 'niteleme sıfatını niteleyen zarf' veya 'belirtme sıfatı almış isim' gibi ifadelerle sorgular. Ayrıca kurallı birleşik sıfatlar (Örn: yıkık duvarlı ev, beş para etmez adam) ve sıfatların yapısal özellikleri (basit, türemiş, birleşik) sıkça karşımıza çıkar. Adlaşmış sıfatın cümlede özne veya nesne görevinde kullanılıp kullanılmadığı da önemli bir soru tipidir.

Sınav Taktikleri: İşaret ve belgisiz sözcüklere çok dikkat edin; bir ismi belirtiyorsa sıfat, ismin yerini tutuyorsa zamirdir. 'Niteleme sıfatı' ile 'durum zarfı' karıştırılmamalıdır; niteleme sıfatı ismi nitelerken, durum zarfı fiili veya fiilimsi etkiler. Sayı sıfatlarında asıl, sıra, üleştirme ve kesir sayı sıfatı ayrımını bilmek, özellikle yazım kuralları sorularında da işinize yarayacaktır.