TYT Türkçe - Bağlaç ve Ünlem

Bağlaçlar ve Ünlemler Konu Özeti

Bağlaçlar, eş görevli sözcükleri, sözcük öbeklerini veya cümleleri birbirine bağlayan, tek başına anlamı olmayan sözcüklerdir (ve, veya, ama, fakat, çünkü, ki, de, hem...hem vb.). Bağlaçlar cümleden çıkarıldığında cümlenin anlamı bozulmaz ancak anlamda bir daralma olabilir. Ünlemler ise korku, sevinç, şaşkınlık gibi aniden beliren duyguları veya seslenmeleri bildiren (Ey, Hey, Eyvah, Ah, Oh vb.) sözcüklerdir.

Bağlaçlarda özellikle 'de' ve 'ki' bağlaçlarının yazımı en kritik konudur; bunlar her zaman ayrı yazılır. Bazı bağlaçlar cümle içinde tekrarlı olarak kullanılır: 'ne...ne', 'ya...ya'. Bu tür bağlaçlar arasına herhangi bir noktalama işareti gelmez. Ünlemler ise bazen isimleşebilir; örneğin 'Onun ahını aldın' cümlesinde 'ah' sözcüğü bir ünlem olmaktan çıkıp isim görevini üstlenmiştir.

ÖSYM, TYT sınavlarında bağlaçları genellikle yazım kuralları ('de' ve 'ki'nin yazımı) ve noktalama işaretleri kapsamında sorar. Ayrıca karma dil bilgisi sorularında bağlaçların cümleleri bağlama görevi (Örn: 'Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç cümleleri bağlamıştır?') sorgulanabilir. Ünlemler ise daha çok noktalama işareti kullanımını test etmek amacıyla sorularda yer alır.

Sınav Taktikleri: Bağlaç olan 'de' ve 'ki'yi cümleden çıkardığınızda anlam bozulmazsa ayrı yazılacağını unutmayın. 'Ama' ve 'fakat' bağlaçlarından önce virgül gelmez. 'Ne...ne' bağlacı kullanıldığında cümlenin yüklemi her zaman olumlu olmalıdır (Örn: Ne aradı ne sordu), çünkü bağlaç zaten anlamca olumsuzluk katar.