İçindekiler (10 bölüm)
1Uluslararası Örgütlere Giriş
Uluslararası örgütler, KPSS Vatandaşlık bölümünde her yıl ortalama 2 soruyla karşılaşılan önemli bir konudur. Özellikle BM organlarının görev alanları, NATO'nun kolektif savunma ilkesi, AB ile Avrupa Konseyi ayrımı ve Türkiye'nin üyelik tarihleri sınavda en çok sorulan başlıklardır.
Uluslararası örgütler, devletlerin belirli amaçlar doğrultusunda bir araya gelerek oluşturdukları, uluslararası hukuk kapsamında tüzel kişiliğe sahip yapılardır. Bu örgütler amaçlarına göre üç temel kategoriye ayrılır:
- Siyasi ve güvenlik örgütleri: BM, NATO, AGİT
- Ekonomik örgütler: AB, G20, IMF, Dünya Bankası, ECO
- Kültürel ve bölgesel örgütler: Avrupa Konseyi, İİT, TDT, KEİ, D-8
KPSS İpucu: KPSS'de örgütlerin merkez şehirleri, kuruluş tarihleri ve Türkiye'nin üyelik yılları sıklıkla sorulmaktadır. Bu bilgileri mutlaka ezberleyin.
2Birleşmiş Milletler (BM)
Birleşmiş Milletler, uluslararası barış ve güvenliği korumak, devletler arası iş birliğini geliştirmek amacıyla 1945 yılında San Francisco Konferansı ile kurulmuştur. Merkezi New York'tadır. Günümüzde 193 üye devlet bulunmaktadır.
Türkiye, BM'nin kurucu üyelerindendir. BM Antlaşması 26 Haziran 1945'te imzalanmış ve 24 Ekim 1945'te yürürlüğe girmiştir. Bu nedenle 24 Ekim her yıl Birleşmiş Milletler Günü olarak kutlanır.
BM'nin Altı Ana Organı
BM, birbirleriyle bağlantılı altı ana organ aracılığıyla görevlerini yerine getirir:
| Organ | Üye Yapısı | Kararların Niteliği |
|---|---|---|
| Genel Kurul | 193 üye (tüm üyeler) | Tavsiye niteliğinde |
| Güvenlik Konseyi | 5 daimi + 10 geçici = 15 üye | Bağlayıcı |
| Ekonomik ve Sosyal Konsey (ECOSOC) | 54 üye (3 yıllık) | Tavsiye niteliğinde |
| Uluslararası Adalet Divanı (UAD) | 15 yargıç (9 yıllık) | Bağlayıcı (taraflar için) |
| Sekreterlik | Genel Sekreter + personel | Yürütme organı |
| Vesayet Konseyi | Faaliyeti askıya alınmış (1994) | - |
Genel Kurul
BM'nin en geniş katılımlı organıdır. Tüm üye devletlerin temsil edildiği Genel Kurul'da her devletin bir oy hakkı vardır. Genel Kurul kararları tavsiye niteliğinde olup bağlayıcılığı yoktur. Yılda bir kez Eylül ayında olağan toplantısını yapar. Önemli konularda 2/3 çoğunluk, diğer konularda basit çoğunluk aranır.
Güvenlik Konseyi
BM'nin en yetkili organı olan Güvenlik Konseyi, uluslararası barış ve güvenliğin korunmasından birincil derecede sorumludur. Toplam 15 üyeden oluşur:
- 5 daimi üye (FİRÇA): Fransa, İngiltere (Birleşik Krallık), Rusya, Çin, ABD
- 10 geçici üye: Genel Kurul tarafından 2 yıllığına seçilir
Dikkat: Daimi üyelerin veto hakkı vardır. Herhangi bir daimi üyenin olumsuz oyu, kararın reddedilmesine yol açar. Geçici üyelerin veto hakkı yoktur. KPSS'de "Güvenlik Konseyi'nde karar alınabilmesi için 15 üyenin tamamının olumlu oyu gerekir" ifadesi YANLIŞTIR; 9 olumlu oy (5 daimi dahil) yeterlidir.
Güvenlik Konseyi kararları tüm BM üyesi devletler için bağlayıcıdır. Barışı tehdit eden durumlarda askeri güç kullanılmasına dahi karar verebilir.
Uluslararası Adalet Divanı (UAD)
BM'nin yargı organıdır. Merkezi Lahey (Hollanda)'dadır. 15 yargıçtan oluşur ve yargıçlar 9 yıllığına seçilir. Devletler arasındaki hukuki uyuşmazlıklara bakar. Bireylerin UAD'a başvuru hakkı yoktur — yalnızca devletler taraf olabilir.
KPSS İpucu: UAD ile AİHM sıklıkla karıştırılır. UAD devletler arası uyuşmazlıklara bakar ve Lahey'dedir. AİHM ise bireysel başvurulara bakar ve Strazburg'dadır. UAD BM organı, AİHM ise Avrupa Konseyi organıdır.
Vesayet Konseyi
Sömürge döneminden kalma bağımlı toprakların kendi kendini yönetir hale gelmesini denetlemek amacıyla kurulmuştur. 1994 yılında son vesayet altındaki toprak olan Palau'nun bağımsızlığını kazanmasıyla faaliyetlerini askıya almıştır. Ancak resmen kaldırılmamıştır.
3BM'ye Bağlı Kuruluşlar
BM bünyesinde veya BM ile bağlantılı olarak faaliyet gösteren çok sayıda uzmanlık kuruluşu bulunmaktadır. KPSS'de bu kuruluşların merkez şehirleri ve faaliyet alanları sıklıkla sorulmaktadır.
| Kuruluş | Merkez | Faaliyet Alanı |
|---|---|---|
| UNESCO | Paris | Eğitim, bilim, kültür |
| UNICEF | New York | Çocuk hakları ve refahı |
| WHO (DSÖ) | Cenevre | Uluslararası sağlık |
| ILO (UÇÖ) | Cenevre | Çalışma ve işçi hakları |
| FAO | Roma | Gıda ve tarım |
| IMF | Washington | Uluslararası para ve mali istikrar |
| Dünya Bankası | Washington | Kalkınma ve yoksullukla mücadele |
KPSS İpucu: ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), 1919'da kurulan en eski BM uzmanlık kuruluşudur. BM'den bile önce kurulmuştur; Milletler Cemiyeti döneminde faaliyete geçmiştir.
IMF ve Dünya Bankası Ayrımı
IMF, uluslararası parasal iş birliğini sağlamak ve mali krizlerde ülkelere kısa vadeli kredi desteği vermek amacıyla 1944 Bretton Woods Konferansı'nda kurulmuştur. Dünya Bankası ise aynı konferansta kurulmuş olup gelişmekte olan ülkelere uzun vadeli kalkınma kredisi sağlar.
Her iki kuruluşun da merkezi Washington'dadır. KPSS'de bu iki kuruluşun kısa vadeli-uzun vadeli kredi ayrımı sıklıkla sorulmaktadır.
4NATO (Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü)
NATO, 4 Nisan 1949 tarihinde Washington Antlaşması ile kurulmuş bir askeri ittifaktır. Merkezi Brüksel (Belçika)'dadır. Günümüzde 32 üye devlet bulunmaktadır.
Kuruluş Amacı ve Temel İlke
NATO'nun temel amacı, üye devletlerin güvenliğini kolektif savunma ilkesiyle sağlamaktır. Bu ilke NATO Antlaşması'nın 5. maddesinde ifade edilir: Bir üye devlete yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yönelik bir saldırı olarak kabul edilir.
Dikkat: NATO tarihinde 5. madde yalnızca bir kez uygulanmıştır: 11 Eylül 2001 saldırılarının ardından ABD lehine. KPSS'de "5. madde hiç uygulanmamıştır" ifadesi yanlış seçenek olarak kullanılabilir.
NATO'nun 12 Kurucu Üyesi (1949)
ABD, Kanada, Birleşik Krallık, Fransa, Belçika, Hollanda, Lüksemburg, Norveç, Danimarka, İzlanda, İtalya, Portekiz.
Türkiye'nin NATO Üyeliği
Türkiye, 1952 yılında Yunanistan ile birlikte NATO'ya katılmıştır. Kore Savaşı'na katılımı bu üyelikte etkili bir faktör olmuştur.
KPSS İpucu: Türkiye NATO'nun kurucu üyesi değildir; 1952'de katılmıştır. KPSS'de "Türkiye NATO'nun kurucu üyesidir" ifadesi çeldirici olarak kullanılır. Ancak Türkiye BM'nin ve Avrupa Konseyi'nin kurucu üyesidir.
NATO'nun Önemli Özellikleri
- Karar alma mekanizması oybirliği (konsensüs) esasına dayanır.
- NATO bir askeri ittifaktır; üyeler arasında ekonomik yükümlülük yoktur.
- Her üye ülke, savunma harcamalarını GSYH'nin en az %2'si düzeyine çıkarmayı taahhüt etmiştir (2014 Galler Zirvesi).
- En son üye olan devletler: Finlandiya (2023) ve İsveç (2024).
5Avrupa Birliği (AB)
Avrupa Birliği, ekonomik bütünleşmeden siyasi birliğe doğru evrilen, kendine özgü yapıya sahip ulusüstü bir örgüttür. Günümüzde 27 üye devlet bulunmaktadır. Merkezi Brüksel'dedir.
AB'nin Kuruluş Süreci
1951 — Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT): 6 kurucu üye (Fransa, Almanya, İtalya, Belçika, Hollanda, Lüksemburg)
1957 — Roma Antlaşması ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) kuruldu
1992 — Maastricht Antlaşması ile Avrupa Birliği adını aldı
2002 — Euro banknot ve madeni paralar tedavüle girdi
2007 — Lizbon Antlaşması ile AB'nin hukuki çerçevesi güncellendi
2020 — Birleşik Krallık AB'den ayrıldı (Brexit)
AB'nin Temel Organları
| Organ | Görevi | Merkez |
|---|---|---|
| Avrupa Komisyonu | Yürütme organı, mevzuat önerisi hazırlar | Brüksel |
| AB Konseyi (Bakanlar Konseyi) | Yasama organı, üye devlet temsilcileri | Brüksel |
| Avrupa Parlamentosu | Doğrudan seçilen yasama organı | Strazburg |
| Avrupa Birliği Zirvesi | Devlet/hükümet başkanları, genel yön belirler | Brüksel |
| Avrupa Birliği Adalet Divanı | AB hukukunun yorumlanması ve uygulanması | Lüksemburg |
Euro Bölgesi
AB üye devletlerinin tamamı Euro'yu kullanmaz. Günümüzde 21 AB üyesi Euro bölgesindedir. Danimarka, İsveç, Polonya, Çekya gibi ülkeler kendi para birimlerini kullanmaya devam etmektedir.
Türkiye-AB İlişkileri
1963 — Ankara Antlaşması (ortaklık antlaşması)
1996 — Gümrük Birliği yürürlüğe girdi
1999 — Helsinki Zirvesi'nde Türkiye aday ülke ilan edildi
2005 — Katılım müzakereleri başladı
KPSS İpucu: Türkiye AB üyesi değildir, aday ülkedir. Gümrük Birliği'ne dahildir ancak AB'nin karar alma mekanizmalarında yer almaz. KPSS'de "Türkiye AB üyesidir" ifadesi çeldirici olarak kullanılır.
6Avrupa Konseyi
Avrupa Konseyi, 1949 yılında Londra Antlaşması ile kurulmuş, insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğünü korumayı amaçlayan uluslararası bir örgüttür. Merkezi Strazburg (Fransa)'dadır. Günümüzde 46 üye devlet bulunmaktadır. Not: Rusya, 16 Mart 2022'de Avrupa Konseyi'nden ihraç edilmiştir (üye sayısı 47'den 46'ya düşmüştür).
Dikkat — En Sik Kariştirilan Konu: Avrupa Konseyi, AB kurumu değildir! AB Konseyi (Bakanlar Konseyi) ve Avrupa Birliği Zirvesi ile karıştırılmamalıdır. Avrupa Konseyi ayrı bir uluslararası örgüttür ve 46 üyesi varken AB'nin 27 üyesi vardır.
Türkiye, Avrupa Konseyi'nin kurucu üyelerindendir (1949).
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS)
Avrupa Konseyi'nin en önemli belgesi olan AİHS, 1950 yılında imzalanmış ve 1953'te yürürlüğe girmiştir. Türkiye sözleşmeyi 1954'te onaylamıştır. Sözleşme, temel hak ve özgürlükleri güvence altına alır ve ihlal durumunda bireylere başvuru hakkı tanır.
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)
AİHM, AİHS'de güvence altına alınan hakların ihlal edildiği iddialarını inceleyen yargı organıdır. Merkezi Strazburg'dadır.
- Bireysel başvuru hakkı: Hem devletler hem bireyler AİHM'e başvurabilir.
- İç hukuk yollarının tüketilmesi: AİHM'e başvurmadan önce iç hukuk yollarının tüketilmesi gerekir.
- AİHM kararları bağlayıcıdır; devletler tazminat ödemeye mahkum edilebilir.
- AİHM bir AB kurumu değildir — Avrupa Konseyi'ne bağlıdır.
| Özellik | UAD (BM) | AİHM (Avrupa Konseyi) |
|---|---|---|
| Merkez | Lahey | Strazburg |
| Kimler başvurabilir? | Yalnızca devletler | Bireyler ve devletler |
| Bağlı olduğu örgüt | Birleşmiş Milletler | Avrupa Konseyi |
| Kararların niteliği | Bağlayıcı (taraflar için) | Bağlayıcı |
7AGİT (Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı)
AGİT, dünyanın en geniş kapsamlı bölgesel güvenlik örgütüdür. 57 üye devlet ile Kuzey Amerika'dan Orta Asya'ya kadar geniş bir coğrafyada faaliyet gösterir. Merkezi Viyana (Avusturya)'dadır.
Kuruluş Süreci: Helsinki'den AGİT'e
AGİT'in temeli, Soğuk Savaş döneminde Doğu-Batı diyaloğunu geliştirmek amacıyla 1975 yılında imzalanan Helsinki Nihai Senedi'ne dayanır. Bu belge ile kurulan yapı başlangıçta AGİK (Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Konferansı) olarak adlandırılmıştır.
1995 yılında Budapeşte Zirvesi kararıyla AGİK, kalıcı bir örgüte dönüştürülerek AGİT adını almıştır.
Helsinki Nihai Senedi'nin Üç Sepeti
Helsinki Nihai Senedi, üç temel alanda (sepet) iş birliğini öngörür:
| Sepet | Kapsam |
|---|---|
| 1. Sepet | Güvenlik ve silahsızlanma (askeri güven artırıcı önlemler) |
| 2. Sepet | Ekonomi, bilim, teknoloji ve çevre alanında iş birliği |
| 3. Sepet | İnsan hakları, insani boyut (bireysel özgürlükler) |
KPSS İpucu: AGİT kararları hukuki olarak bağlayıcı değildir; siyasi taahhüt niteliğindedir. NATO ve BM Güvenlik Konseyi kararlarından bu yönüyle ayrılır. KPSS'de "AGİT kararları bağlayıcıdır" ifadesi yanlış seçenek olarak kullanılır.
AGİT'in Temel Faaliyetleri
- Çatışma önleme ve kriz yönetimi
- Silahsızlanma ve güven artırıcı önlemler
- Seçim gözlemi: AGİT/ODIHR aracılığıyla üye ülkelerde seçim izleme faaliyetleri yürütür
- Demokratikleşme ve insan hakları destekleme
8Diğer Uluslararası Örgütler
KPSS'de BM, NATO ve AB dışında bazı bölgesel ve tematik örgütler de sorulmaktadır. Türkiye'nin kurucu veya etkin üye olduğu örgütler özellikle önemlidir.
G20 (Yirmiler Grubu)
Dünyanın en büyük 20 ekonomisini bir araya getiren uluslararası forum. Resmi bir uluslararası örgüt değildir; daimi sekretaryası yoktur. Küresel ekonomik iş birliği, mali istikrar ve sürdürülebilir kalkınma konularında politika koordinasyonu sağlar. Türkiye G20 üyesidir ve 2015 yılında G20 dönem başkanlığını üstlenmiştir (Antalya Zirvesi).
D-8 (Gelişen Sekiz Ülke)
1997 yılında Türkiye'nin öncülüğünde, dönemin Başbakanı Necmettin Erbakan'ın girişimiyle İstanbul'da kurulmuştur. Sekretaryası İstanbul'dadır. Üyeleri: Türkiye, Mısır, İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Nijerya. Sekiz büyük Müslüman nüfuslu gelişmekte olan ülkenin ekonomik iş birliği platformudur.
KEİ (Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü)
1992 yılında Türkiye'nin öncülüğünde kurulmuştur. Sekretaryası İstanbul'dadır. Karadeniz havzasındaki ülkeler arasında ekonomik iş birliğini geliştirmeyi amaçlar. 13 üye devlet bulunmaktadır.
İİT (İslam İş Birliği Teşkilatı)
1969 yılında kurulan, 57 üye devlet ile BM'den sonra en fazla üyeye sahip ikinci uluslararası örgüttür. Merkezi Cidde (Suudi Arabistan)'dadır. İslam ülkeleri arasında dayanışma ve iş birliğini amaçlar. Türkiye kurucu üyedir.
KPSS İpucu: İİT'nin eski adı İslam Konferansı Örgütü'dür (İKÖ). 2011'de İİT adını almıştır. Sekretaryası İstanbul'da olan örgüt D-8 ve KEİ'dir; İİT'nin merkezi Cidde'dedir.
ECO (Ekonomik İş Birliği Örgütü)
1985 yılında Türkiye, İran ve Pakistan tarafından kurulmuştur. Merkezi Tahran'dadır. SSCB'nin dağılmasının ardından Orta Asya Türk cumhuriyetleri ve Afganistan'ın katılımıyla 10 üyeye ulaşmıştır.
TDT (Türk Devletleri Teşkilatı)
2009 yılında kurulan Türk Konseyi'nin 2021 yılında dönüştürülmesiyle oluşan örgüttür. Merkezi İstanbul'dadır. Üyeler: Türkiye, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan. Gözlemci üyeler arasında Macaristan ve Türkmenistan bulunmaktadır. Türk dünyası arasında siyasi, ekonomik ve kültürel iş birliğini amaçlar.
TÜRKSOY (Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı)
1993 yılında kurulan kültürel iş birliği örgütüdür. Merkezi Ankara'dadır. Türk dünyasının ortak kültürel değerlerini korumayı ve tanıtmayı amaçlar. UNESCO'nun Türk dünyası versiyonu olarak da nitelendirilir.
G-7 (Yediler Grubu)
Dünyanın en gelişmiş yedi ekonomisinin oluşturduğu gayri resmi forumdur. Üyeler: ABD, Kanada, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Japonya. Türkiye G-7 üyesi değildir ancak G-20 üyesidir.
OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü)
1960 yılında kurulan, petrol üreticisi ülkelerin örgütüdür. Merkezi Viyana (Avusturya)'dadır. 13 üye devleti bulunmaktadır. 5 kurucu üyesi: İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela'dır. Türkiye OPEC üyesi değildir (Türkiye petrol ithalatçısıdır).
9Türkiye'nin Uluslararası Örgüt Üyelikleri
Türkiye, birçok uluslararası örgütte kurucu veya etkin üye konumundadır. Aşağıdaki tablo KPSS'de sıklıkla sorulan üyelik bilgilerini özetlemektedir.
| Örgüt | Katılım Yılı | Kurucu Üye mi? | Not |
|---|---|---|---|
| BM | 1945 | Evet | 51 kurucu üyeden biri |
| NATO | 1952 | Hayır | Yunanistan ile birlikte katıldı |
| Avrupa Konseyi | 1949 | Evet | 10 kurucu üyeden biri |
| AB | — | — | Aday ülke (1999), Gümrük Birliği (1996) |
| AGİT | 1975 | Evet | Helsinki Nihai Senedi imzacısı |
| G20 | 1999 | Evet | 2015 dönem başkanı (Antalya) |
| İİT | 1969 | Evet | 57 üyeli, merkez Cidde |
| D-8 | 1997 | Evet (öncü) | Erbakan girişimi, sekretarya İstanbul |
| KEİ | 1992 | Evet (öncü) | Sekretarya İstanbul |
| ECO | 1985 | Evet | Türkiye-İran-Pakistan, merkez Tahran |
| TDT | 2009/2021 | Evet | Merkez İstanbul |
Dikkat: Türkiye'nin kurucu üye olduğu örgütler: BM, Avrupa Konseyi, AGİT, İİT, D-8, KEİ, ECO, TDT, G20. Türkiye NATO'nun kurucu üyesi değildir (1952'de katıldı) ve AB üyesi değildir (aday ülke).
10KPSS'de Sık Sorulan Çeldirici Bilgiler
Uluslararası örgütler konusu, KPSS'de birbirine benzer kavramların karıştırılmasına dayanan sorularla sınavda yer almaktadır. Aşağıda en sık karşılaşılan çeldirici ifadeler ve doğruları verilmiştir.
Karıştırılan Kavramlar Tablosu
| Yanlis/Celdirici | Dogru Bilgi |
|---|---|
| Avrupa Konseyi = AB organı | Avrupa Konseyi ayrı bir örgüttür (46 üye), AB organı değildir |
| AİHM bir BM mahkemesidir | AİHM Avrupa Konseyi'ne bağlıdır; BM'nin yargı organı UAD'dır |
| UAD'a bireyler başvurabilir | UAD'a yalnızca devletler başvurabilir; bireysel başvuru AİHM'edir |
| BM Genel Kurul kararları bağlayıcıdır | Genel Kurul kararları tavsiye niteliğindedir; bağlayıcı kararlar Güvenlik Konseyi'nindir |
| NATO 5. madde hiç uygulanmadı | 11 Eylül 2001'de ABD lehine bir kez uygulandı |
| Türkiye NATO'nun kurucu üyesidir | Türkiye 1952'de katıldı; kurucu üye değildir |
| Türkiye AB üyesidir | Türkiye AB'ye aday ülkedir; üye değildir |
| AGİT kararları bağlayıcıdır | AGİT kararları siyasi taahhüt niteliğindedir, hukuki bağlayıcılığı yoktur |
| Tüm AB üyeleri Euro kullanır | 21 AB üyesi Euro bölgesindedir; tümü kullanmaz |
| İİT'nin merkezi İstanbul'dadır | İİT'nin merkezi Cidde'dedir; İstanbul'da olan D-8 ve KEİ sekretaryasıdır |
Merkez Şehirleri Özet Tablosu
| Şehir | Buradaki Örgüt/Kuruluş |
|---|---|
| New York | BM Genel Merkezi, UNICEF |
| Cenevre | WHO (DSÖ), ILO (UÇÖ), BM Cenevre Ofisi |
| Brüksel | NATO, AB (Komisyon, Konsey) |
| Strazburg | Avrupa Konseyi, AİHM, Avrupa Parlamentosu |
| Lahey | Uluslararası Adalet Divanı (UAD) |
| Viyana | AGİT, OPEC |
| Washington | IMF, Dünya Bankası |
| Paris | UNESCO |
| Roma | FAO |
| Cidde | İİT |
| Tahran | ECO |
| İstanbul | D-8, KEİ, TDT |
| Lüksemburg | AB Adalet Divanı |
KPSS İpucu: Merkezi İstanbul'da olan uluslararası örgütler: D-8, KEİ ve TDT. Bu üçünü mutlaka ezberleyin — KPSS'de "hangisinin merkezi İstanbul'dadır?" sorusu sıklıkla sorulmaktadır.
Anahtar Bilgiler
- BM 1945'te kurulmuş, 193 üye devlet, merkezi New York. Türkiye kurucu üyedir.
- BM Güvenlik Konseyi'nin 5 daimi üyesi (ABD, Rusya, Çin, İngiltere, Fransa) veto hakkına sahiptir.
- Güvenlik Konseyi kararları bağlayıcıdır; Genel Kurul kararları tavsiye niteliğindedir.
- UAD (Lahey) yalnızca devletler arası uyuşmazlıklara bakar; bireysel başvuru AİHM'edir.
- NATO 1949'da kurulmuş, 32 üye, merkezi Brüksel. Türkiye 1952'de katıldı, kurucu üye değildir.
- NATO 5. maddesi (kolektif savunma) tarihte yalnızca bir kez uygulandı: 11 Eylül 2001.
- AB'nin temeli 1951 AKÇT, 1992 Maastricht ile AB adını aldı. 27 üye, Euro bölgesi 21 üye.
- Türkiye AB üyesi değildir; 1963 Ankara Antlaşması, 1996 Gümrük Birliği, 1999 aday, 2005 müzakere.
- Avrupa Konseyi (1949, Strazburg, 46 üye) AB'den ayrı bir örgüttür. Türkiye kurucu üyedir.
- AİHM Avrupa Konseyi'ne bağlıdır, Strazburg'dadır. Bireysel başvuru hakkı tanır.
- AGİT: 1975 Helsinki Nihai Senedi, 3 sepet, 57 üye, Viyana. Kararları bağlayıcı değildir.
- Merkezi İstanbul'da olan örgütler: D-8, KEİ ve TDT.
- İİT: 57 üye, merkez Cidde. BM'den sonra en fazla üyeye sahip ikinci örgüt.
- ILO (1919) en eski BM uzmanlık kuruluşudur; BM'den önce kurulmuştur.
- IMF kısa vadeli kredi, Dünya Bankası uzun vadeli kalkınma kredisi sağlar; ikisi de Washington'dadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Uluslararası Örgütler — BM, NATO, AB ve Diğerleri konusu KPSS sınavında çıkar mı?
Evet, Uluslararası Örgütler — BM, NATO, AB ve Diğerleri konusu KPSS sınav müfredatında yer almaktadır. SoruCozme'de bu konuya özel test soruları ve konu anlatımı bulunmaktadır.
Uluslararası Örgütler — BM, NATO, AB ve Diğerleri konusunda test çözebilir miyim?
Evet, Uluslararası Örgütler — BM, NATO, AB ve Diğerleri konusunda SoruCozme platformunda ücretsiz test soruları mevcuttur. Konu anlatımını okuduktan sonra hemen test çözerek öğrendiğinizi pekiştirebilirsiniz.
SoruCozme'de kaç soru ve kaç konu var?
SoruCozme platformunda 13.700+ soru ve 299 konu bulunmaktadır. KPSS, DGS, YDS, TYT, Ehliyet, İngilizce ve Açık Öğretim sınavlarına yönelik tüm içerikler ücretsizdir.