Quantifiers — Miktar Belirteçleri

Quantifier (miktar belirteci), bir ismin önüne gelerek onun ne kadar, kaç tane ya da hangi oranda olduğunu bildiren belirleyicidir. Türkçedeki "çok, az, birkaç, birçok, tüm, hiçbir, her" gibi sözcüklerin İngilizcedeki karşılığı quantifier kategorisi altında toplanır.

İki örnek üzerinden işlevi görelim:

• I need water for the recipe. — belirsiz, miktarı bilmiyoruz.
• I need a little water for the recipe. — az ama yeterli bir miktar.
• I need a large quantity of water for the recipe. — belirli bir ölçüde çok miktar.

Quantifier ismin niceliğini net bir çerçeveye oturtur. Fakat her quantifier her isim tipiyle uyumlu değildir. Bu yüzden konunun ilk adımı, hangi quantifier'ın hangi isim tipiyle çalıştığını bilmektir.

YDT'de Quantifier'ın Rolü

Quantifier konusu YDT'de üç farklı düzeyde karşımıza çıkar:

1. Doğrudan boşluk doldurma — cümle tamamlama ve cloze test sorularında boşluğa much / many / a lot of / few / a few gibi bir quantifier yerleştirmeniz istenir. Doğru şık, ismin sayılabilir olup olmaması ile cümlenin anlam yönüne bakılarak seçilir.
2. Fiil uyumu ile birlikte ölçüm — each / every / neither / either / none / the whole gibi quantifier'lar tekil fiil alır; all / many / a few / several gibi quantifier'lar çoğul fiil alır. Boşluktan sonra gelen fiilin tekil mi çoğul mu olduğu doğru şıkkı belirler.
3. Pronoun konusuyla kombine sorular — YDT soruları sıklıkla bir boşlukta quantifier seçimini, diğerinde pronoun (her own, themselves, them vs) seçimini aynı cümlede ölçer. Bu iki konunun refleks düzeyinde birlikte çalıştırılması gerekir.

Üç Büyük Başlık

Quantifier'lar kendi içinde üç ana grupta incelenir:

• Sayılabilen isimlerle kullanılanlar: many, a few, few, fewer, several, a number of, a great many, a good many, both, each, every, either, neither
• Sayılamayan isimlerle kullanılanlar: much, a little, little, less, a great deal of, a good deal of, a large quantity of, a small quantity of, the whole
• Hem sayılabilen hem sayılamayanla kullanılanlar: some, any, no, none, all, most, half, plenty of, a lot of, lots of, enough

Bu üçlü ayrım sırasında dördüncü bir yardımcı grup olarak most, half, none, all gibi "of" ile devam edebilen ve karşılaştırmalı formlarda (fewer, less) tekrar karşımıza çıkan yapıları da bu konuda ele alacağız.

Quantifier seçimi ismin sayılabilir olup olmamasına göre değiştiği için, konuyu anlatmadan önce iki kategori arasındaki sınırı netleştirmemiz gerekir. Türkçe mantıkla "ben bunu sayabilirim" dediğimiz her isim İngilizcede sayılabilir olmayabilir. ÖSYM bu uyumsuzluğu özellikle sever.

Countable İsimler (Sayılabilen)

Tekil (a book) ve çoğul (books) formları vardır. Başına sayı konabilir (three apples, seventeen students). Çoğul formu "-s / -es / düzensiz çoğul" ile yapılır.

• book / books, apple / apples, child / children, person / people
• student, teacher, friend, idea, problem, solution, question, answer
• car, phone, house, tree, animal, bird, flower, letter

Uncountable İsimler (Sayılamayan)

Tekil formu vardır, çoğul yapılmaz. Başına doğrudan sayı konamaz — sayma için "a piece of / a bottle of / an amount of" gibi ölçü birimleri kullanılır. Fiilleri her zaman tekildir.

Ölçü Birimi ile Sayma

Uncountable isimleri sayma ihtiyacı doğduğunda araya bir ölçü birimi yerleştirilir:

• a piece of advice, a bit of information, a cup of coffee, a bottle of water, a slice of bread
• two pieces of furniture, three bits of news, several pieces of luggage
• a large quantity of oil, a small amount of sugar, a great deal of patience

Much ve many'nin her ikisi de "çok" anlamı verir ama kullanıldıkları isim tipi farklıdır. Bu ikili YDT'de ve genel İngilizce sınavlarında quantifier konusunun en temel ayrımıdır.

Much + Uncountable İsim

• We don't have much time to finish the project. — time uncountable.
• How much money do you need to borrow? — money uncountable.
• She didn't show much interest in the subject. — interest soyut uncountable.
• There isn't much information available on this rare condition. — information uncountable.

Many + Sayılabilen Çoğul İsim

• She owns many books from different genres. — books çoğul sayılabilir.
• How many students are enrolled in the course? — students çoğul.
• There aren't many reasons to be optimistic about the results. — reasons çoğul.
• The committee received many applications from qualified candidates. — applications çoğul.

Olumsuz ve Soru Cümlelerinde Daha Doğal

Much ve many özellikle olumsuz ve soru cümlelerinde tercih edilir. Olumlu cümlelerde ise genelde a lot of / plenty of daha doğal durur. Bu bir kural değil stil tercihi; ama YDT cümle tamamlamada olumlu bir cümlede much geçiyorsa çoğu zaman so much, too much, as much as gibi bir yapının parçasıdır.

• There aren't many options left for us to choose from. — doğal.
• Have you saved much money this year? — doğal.
• She has a lot of friends at her new school. — many yerine a lot of tercih edildi.
• He faced so many challenges during the process. — so ile pekiştirildiği için olumlu cümlede many doğal.

As Much As / As Many As ile Karşılaştırma

As much + uncountable + as ve as many + countable + as kalıpları iki miktarı eşit karşılaştırmak için kullanılır.

• She doesn't earn as much money as her colleague does.
• I have read as many books as you have this year.
• This new policy will affect as many people as the previous one did.

A lot of, lots of ve plenty of hem sayılabilen hem sayılamayan isimlerle kullanılabilen pratik quantifier'lardır. "Çok / bol miktarda" anlamı verir ve özellikle olumlu cümlelerde doğal durur.

A Lot Of ve Lots Of

İki ifade aynı anlama gelir; a lot of yazılı dilde biraz daha yaygın, lots of konuşma dilinde daha sık. Fiil uyumu takip eden ismin tipiyle belirlenir: sayılabilen çoğulla çoğul fiil, sayılamayanla tekil fiil.

• A lot of books were sold at the book fair last weekend. — books çoğul, fiil çoğul (were).
• A lot of food was prepared for the celebration. — food uncountable, fiil tekil (was).
• Lots of students are interested in this scholarship. — students çoğul, fiil çoğul.
• Lots of effort has gone into this project. — effort uncountable, fiil tekil.

Plenty Of — Bol Miktarda

Plenty of "fazlasıyla, bol miktarda, yeterinden fazla" anlamı verir. Kullanımı a lot of ile paralel ama "yeterinden fazla" çağrışımı taşır.

• There is plenty of time to finish the exam; don't rush.
• We still have plenty of opportunities ahead of us.
• She gave me plenty of advice before the interview.

Resmi Yazıda — A Great Deal Of / A Large Number Of

Resmi, akademik veya edebi yazıda a lot of yerine daha formal alternatifler tercih edilir. Bu alternatifler isim tipine göre ikiye ayrılır:

Bu dört quantifier YDT'de en sık tuzağa düşüren ikililerdir. Hepsi "az" anlamı verir, ama ikisi olumlu (var — yeterli) ikisi negatif (yok denecek kadar — yetersiz) anlamı taşır. Artikel (a) ile kullanılıp kullanılmaması anlamı tersine çevirir.

Dörtlü Matris

A Few vs Few (Sayılabilen İsimlerle)

• I have a few friends who support me through difficult times. — arkadaşım var, bana yetiyor; pozitif ton.
• I have few friends in this new city, which makes me feel lonely. — neredeyse hiç arkadaşım yok; negatif ton, yalnız hissediyor.
• A few students stayed after class to ask questions. — birkaç öğrenci kaldı, soru sordular.
• Few students attended the lecture on Friday evening. — az öğrenci katıldı, yetersiz sayıda.

A Little vs Little (Sayılamayan İsimlerle)

• I have a little money for the trip, so we can manage our expenses. — biraz param var, idare ederiz.
• I have little money left in my account; I can't afford the trip. — neredeyse hiç param yok.
• She speaks a little French — enough to ask for directions. — biraz Fransızca biliyor, işini görüyor.
• She speaks little French, so communication was difficult during the trip. — neredeyse hiç Fransızca bilmiyor.

FEW → F ile Eşleştir, LITTLE → L ile Eşleştir (Hatırlatıcı)

Hatırlamayı kolaylaştıran pratik bir eşleme:

• FEW / A FEW → F ile başlar — "few in number" sayı çağrıştırır → sayılabilen çoğul isim.
• LITTLE / A LITTLE → L ile başlar — "little amount" miktar çağrıştırır → sayılamayan isim.
• Artikel (a) varsa: pozitif anlam, yeterli kadar var.
• Artikel yoksa: negatif anlam, yetersiz / neredeyse hiç yok.

Miktar karşılaştırmasında "daha az" dediğimizde fewer ve less'i ayırt etmek zorundayız. Kural gramer olarak nettir ama günlük konuşmada sıklıkla karıştırılır; YDT'de doğru form tercih edilir.

Fewer + Sayılabilen Çoğul İsim

• There are fewer cars on the road during weekends. — cars çoğul sayılabilir.
• The new regulation will result in fewer accidents on highways. — accidents çoğul.
• She makes fewer mistakes than she did last semester. — mistakes çoğul.
• Nowadays fewer people are reading newspapers in print form. — people çoğul (kişi sayılabilir).

Less + Sayılamayan İsim

• This route has less traffic than the main highway. — traffic uncountable.
• We need to use less water to save resources. — water uncountable.
• The meeting took less time than expected. — time uncountable.
• Electric cars produce less pollution than conventional vehicles. — pollution uncountable.

Süpermarket Tuzağı — "Less People" Kullanımı

Süpermarket kasalarında "10 items or less" yazılı tabelalar sıktır. Benzer şekilde konuşma dilinde "less people, less cars, less things" duyulabilir. Bu kullanımlar günlük İngilizcede yaygınlaşmış olsa da resmi gramerde yanlış kabul edilir ve YDT'de kesinlikle yanlış şıktır.

Less Than Sayı + Çoğul İsim Özel Durumu

Zaman, mesafe, para gibi birim ölçülerde less than çoğul isimle de kullanılabilir. Çünkü burada sayı kelimesi aslında tek bir miktar birimi sayılır.

• The project will be completed in less than three weeks. — "3 haftadan daha az" tek bir süre birimi.
• He ran the marathon in less than four hours. — tek bir süre parçası.
• The book costs less than ten dollars. — tek bir fiyat.

Fakat nesne ya da kişi sayısı söz konusu olduğunda fewer than doğru formdur:

• Fewer than fifty students signed up for the workshop. — kişi sayısı.
• We received fewer than twenty applications this year. — başvuru sayısı.

Bu grup quantifier hem sayılabilen hem sayılamayan isimlerle kullanılabilir. İki farklı yapıları vardır: doğrudan isimle (all students) ya da of ile belirli referansla (all of the students).

Doğrudan Kullanım vs "Of" ile Kullanım

Kural: of kullanıyorsanız arkasından belirleyici (the, my, these, those) ya da zamir gelir. All of students ✗ yanlış; doğrusu all of the students veya artikelsiz all students.

All — Tüm, Hepsi

• All students must attend the meeting tomorrow morning. — sayılabilir çoğul.
• All the water in the tank was contaminated by the leak. — sayılamayan.
• All of my friends have already graduated from university. — belirli referans.
• All of the cake was eaten by the guests. — belirli tekil sayılamayan.

Most — Çoğu

• Most people appreciate honesty and sincerity. — genel gözlem.
• Most of the participants agreed with the new proposal. — belirli grup.
• Most of the information was already known to the public. — belirli uncountable.

Some vs Any — Olumlu ve Olumsuz Zıtlığı

Some olumlu cümlelerde, any olumsuz ve soru cümlelerinde kullanılır. Any'nin özel bir kullanımı daha vardır: olumlu cümlede "herhangi bir" anlamı verir.

• I have some sugar in the cupboard. — olumlu.
• I don't have any money with me right now. — olumsuz.
• Do you have any questions about the project? — soru.
• If anyone calls, please take a message. — olumlu ama "herhangi" anlamı.
• You can choose any book from this shelf. — olumlu, "herhangi bir" anlamı.

No + İsim vs None (Of) — Hiçbiri

No doğrudan ismin önünde; none tek başına zamir olarak kullanılır. No + isim = not any + isim eşitliği taşır.

• There is no water in the tank. = There isn't any water in the tank.
• No students were late this morning. — sayılabilir çoğul ile no.
• None of the candidates met the requirements. — belirli grup, of ile.
• I asked for help, but none was offered. — tek başına zamir.

Half — Yarısı

Half of yapısıyla kullanılır; arkasından hem sayılabilen çoğul hem sayılamayan gelebilir. Fiil uyumu takip eden ismin tipine göredir.

• Half of the participants agreed with the statement. — çoğul fiil.
• Half of the cake was already eaten. — tekil fiil (uncountable).
• I only ate half of the sandwich. — tekil referans.

Each ve every YDT'de quantifier konusunun en sık test edilen yapılarındandır. İkisi de "her" anlamı verir, fakat vurgu farkları ve tekil fiil zorunluluğu kritiktir.

Her İkisi de Tekil — Bu Sabit

Hem each hem every takibinde tekil isim + tekil fiil ister. Anlamca "hepsi, tümü" çağrıştırdığı için çoğul hissedilir ve bu klasik çeldiricidir.

• Each student must submit their assignment by Friday. — student tekil, must tekil uyumlu.
• Each employee is responsible for their own work. — employee tekil, is tekil.
• Every child deserves love and support from their family. — child tekil, deserves tekil.
• Every car in the parking lot is brand new. — car tekil, is tekil.
• Every native speaker of the language has their own accent. — speaker tekil, has tekil.

Each vs Every — Vurgu Farkı

• Each of the two candidates presented a different plan. — iki aday, her birini tek tek. (Every burada kullanılmaz çünkü sadece iki taraf var.)
• Every employee in the company must attend the training. — şirketteki tüm çalışanlar, genel bir gereklilik.

Each Of + Çoğul İsim/Zamir + Tekil Fiil

Each of yapısında arkasından çoğul isim ya da çoğul zamir gelir, fakat fiil tekil olmaya devam eder. Bu YDT'nin en sık tuzak kurduğu noktadır.

• Each of the students is responsible for submitting their project. — students çoğul ama is tekil.
• Each of them has their own opinion on the matter. — them çoğul ama has tekil.
• Each of the applicants was interviewed individually. — applicants çoğul ama was tekil.

Every — "Every" + Sayı + Tekil İsim (Sıklık)

Every sıklık ifade ederken özel bir kalıp alır: every + sayı + tekil isim ya da every other + tekil isim.

• The committee meets every two weeks. — iki haftada bir.
• She visits her grandparents every Sunday. — her pazar.
• The team gathers every other month. — ayda bir atlayarak, iki ayda bir.

Every'nin Pronoun Olamaması

Each tek başına zamir olabilir (Each has a different story). Every tek başına zamir olamaz — zamir olarak everyone ya da everybody / everything kullanılır. Her'in "sülalesi" tekildir:

• Everyone has their own reasons for choosing this path. — has tekil.
• Everything was ready for the presentation. — was tekil.
• Everybody needs a break from time to time. — needs tekil.

Bu üçlü grup tam olarak iki seçenek arasında çalışır. Both "ikisi de / her ikisi", either "ikisinden biri / her ikisi", neither "ikisinden hiçbiri" anlamı verir.

Anlam ve Fiil Uyumu

Doğrudan İsimle Kullanım

• Both students are present in the classroom. — iki öğrenci, çoğul fiil.
• Either book is fine with me — choose whichever you prefer. — tekil isim, tekil fiil.
• Neither answer is correct, so the question must be revised. — tekil isim, tekil fiil.
• Neither option is suitable for our project. — tekil isim, tekil fiil.

Both Of / Either Of / Neither Of — Belirli Grupta

Of yapısında arkasından belirli çoğul isim ya da zamir gelir. Dikkat: of ile kullanıldığında isim çoğul olur, fiil uyumu ise her quantifier'ın kendi kuralını izler.

• Both of the students are excellent candidates. — çoğul isim + çoğul fiil.
• Both of them have already agreed to the terms. — çoğul zamir + çoğul fiil.
• Either of the movies is fine with me. — çoğul isim, tekil fiil.
• Neither of the candidates has the required experience. — çoğul isim, tekil fiil.
• Neither of my friends was interested in the event. — çoğul isim, tekil fiil.

Both... And / Either... Or / Neither... Nor — Bağlaç Yapıları

Bu üç quantifier bağlaç olarak da çalışır. Both A and B "hem A hem B", either A or B "ya A ya B", neither A nor B "ne A ne B" anlamı verir. Fiil uyumu kritiktir.

• Both the manager and the assistant are attending the conference. — iki özne, çoğul fiil.
• Either John or his friends are going to help us. — en yakın özne (friends) çoğul, fiil çoğul.
• Either John or his friend is going to help us. — en yakın özne (friend) tekil, fiil tekil.
• Neither the students nor the teacher was aware of the change. — en yakın özne (teacher) tekil, fiil tekil.
• Neither the teacher nor the students were aware of the change. — en yakın özne (students) çoğul, fiil çoğul.

Not Either = Neither (Anlamca Eşit, Yapıca Farklı)

Not either ile neither aynı olumsuzluk gücünü taşır ama yapıları farklıdır:

• I don't like either of them. = I like neither of them.
• She didn't invite either of her neighbors. = She invited neither of her neighbors.

Bu başlıkta üç önemli quantifier ve zarf yapısını ele alıyoruz: the whole (bir parçanın tamamı), enough (yeterli) ve no longer / any longer / no more / anymore (artık).

The Whole — Bir Parçanın Tamamı

The whole "tamamı, bütünü" anlamı verir. Takibinde tekil sayılabilen isim gelir ve fiil tekildir. Anlamca all'a yakın ama kullanımı farklıdır: all sayılabilen-sayılamayan her ikisine açıkken, the whole yalnızca tekil bir nesnenin / zamanın bütününden bahseder.

• I read the whole book in one night. — tek bir kitabın tamamı.
• The whole city was covered in snow. — tek bir şehrin tamamı.
• He spent the whole day studying for the exam. — tek bir günün tamamı.
• She ate the whole cake by herself. — tek bir pastanın tamamı.

The Whole Of — Belirli Referansla

• The whole of the country was affected by the storm.
• The whole of my life has been dedicated to teaching.
• The whole of Istanbul was celebrating the victory.

All vs The Whole — Farklar Tablosu

Enough — Yeterli

Enough "yeterli miktarda" anlamı verir ve hem sayılabilen hem sayılamayan isimlerle kullanılır. Kullanım yapıları çeşitlidir:

• We have enough chairs for everyone. — sayılabilen çoğul.
• There isn't enough time to finish the report. — sayılamayan.
• He is strong enough to lift that box. — sıfattan sonra.
• She didn't run fast enough to win the race. — zarftan sonra.

Enough + To (Infinitive) Yapısı

Enough sık sık to + V1 (infinitive) yapısıyla kullanılır: "yeterince ... -meye". Bu yapı ayrıca gerunds-infinitives konusunda daha detaylı işlenir.

• We have enough food to feed everyone at the party.
• He didn't study enough to pass the exam.
• The box is strong enough to hold fifty kilos.
• There isn't enough evidence to convict him.

No Longer / Any Longer / No More / Anymore — "Artık"

Bu dört ifade "artık" anlamı verir ve zaman zarfıdır, miktar değil. Fakat some / any / no ailesiyle kombin oldukları için burada ele alıyoruz.

• She no longer works at that company. — olumlu yapı, olumsuz anlam.
• He doesn't work there any longer. — olumsuz yapı.
• I don't want to discuss this anymore. — olumsuz yapı.
• Very few native speakers remain in Scotland any longer. — "very few" anlamca olumsuz olduğu için any longer uyumlu.

Quantifier konusunun son başlığında YDT'de nadir ama güçlü çeldirici olan özel durumları ele alıyoruz: many a edebi kullanımı, several'ın konumu ve bazı isimlerin çift sayılabilirlik davranışı.

Many A + Tekil İsim (Edebi Kullanım)

Many a edebi ve eski kullanımda many'nin yerine geçer. Anlamı aynıdır ama yapısı farklı: many çoğul isim isterken, many a tekil isim ister ve fiil tekil çekilir. YDT'de paragraf ve okuma metinlerinde karşılaşılır.

• Many a day has passed since we last met. — pek çok gün geçti; edebi ton.
• Many a student has failed this exam over the years. — nice öğrenci kaldı.
• Many a time I have thought about quitting. — nice defa düşündüm.

Several — Birkaç (Makul Sayıda)

Several "birkaç, hatırı sayılır miktarda" anlamı verir ve sayılabilen çoğul isimlerle kullanılır. A few'dan biraz fazla, many'den az — "makul bir sayı" çağrışımı.

• Several books were left on the table by the students. — makul sayıda.
• She invited several friends to her birthday party. — birkaç arkadaş (çok değil, az değil).
• Several countries participated in the conference. — birkaç ülke katıldı.
• Several of my friends live abroad. — of ile belirli referans.

Fish, Fruit, Hair Gibi Çift Davranışlı İsimler

Bazı isimler bağlama göre hem sayılabilen hem sayılamayan olabilir. Anlam ayrıntısı değişir:

• I caught three fish yesterday. — fish çoğul şekli fish olarak kalır; hayvan / birim.
• I caught three fishes yesterday. — üç farklı tür balık tuttum; tür ifadesi.
• How much fish do you eat per week? — balık eti olarak sayılamayan.
• How many fish were in the tank? — hayvan / birim olarak sayılabilen.
• She has long hair. — saç bir bütün olarak sayılamayan.
• I found a hair in my soup. — tek bir kıl, sayılabilen.

Jewellery, Information, Advice — Türkçede Tuzak

Türkçede "bir bilgi", "üç öneri", "beş mobilya", "iki takı" diye sayılabilse de İngilizcede bu isimler uncountable'dır:

• The police asked how much jewellery had been stolen during the robbery. — jewellery uncountable.
• She gave me a great deal of advice before the interview. — advice uncountable.
• There isn't much information available on this topic yet. — information uncountable.
• We bought several pieces of furniture for the new apartment. — furniture uncountable, parça ile sayılır.

Quantifier konusunun YDT'de nasıl sorgulandığını beş tipik soru üzerinden görelim. Her soru bu başlıkta anlatılan kurallardan birini doğrudan test eder.

Soru 1 — A Few vs Few Anlam Farkı

Soru 2 — Each / Every Tekil Fiil Uyumu

Soru 3 — Neither + Tekil Fiil + Tekil İsim

Soru 4 — Fewer vs Less Ayrımı

Soru 5 — Either... Or Proximity Rule