TYT Türkçe — Zamir (Adıl): Çeşitleri ve Sıfattan Farkı

Zamir (adıl), ismin yerine kullanılan sözcüktür. Cümlede ismi tamamen devre dışı bırakıp onun yerine geçen her kelime zamirdir; bu yüzden zamir, isim gibi davranabilir, ismin aldığı bütün çekim eklerini alabilir. "Kadir kalemi aldı" cümlesindeki ismi kaldırıp "O bunu aldı" dediğinde "o" ve "bu" ismin yerine geçmiştir — ikisi de zamirdir.

TYT Türkçe'de zamirler yılda ortalama 1 bağımsız soruyla gelir; ancak sözcük türü karma sorularının içinde neredeyse her yıl zamir bir seçenekte belirleyicidir. Soru kalıpları şunlardır:

• "Altı çizili sözcüğün türü hangisidir?" — tek zamir üzerinden tür tespiti
• "Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zamir yoktur?" veya "…zamir türünden bir sözcük bulunmaz?"
• "Hangi cümlede iyelik eki çıkarıldığında anlam bozulmaz?" — iyelik zamiri klasiği
• "Altı çizili -ki'lerden hangisi ilgi zamiridir / sıfat yapan ki'dir?"
• "Hangi cümlede soru anlamı zamirle sağlanmıştır?"

Zamir konusu iki ana kol üzerinde yürür. TYT'nin doğrudan test ettiği bölüm sözcük halindeki zamirler; biraz daha üst seviye ama ÖSYM'nin de sıkça sorduğu bölüm ek halindeki zamirlerdir.

Ana Kol	Alt Türler	TYT Ağırlığı
Sözcük halinde zamirler	Kişi, dönüşlülük (kendi), işaret, belgisiz, soru	Son 10 yılda 8 soru — TYT'nin birinci hattı
Ek halinde zamirler	İyelik zamiri (-m, -n, -ı/-si, -mız, -nız, -ları), ilgi zamiri (-ki)	Son 10 yılda 4 soru — özellikle "-ki" ayrımında

Çalışırken Dikkat Edilecek 3 Altın Kural

• Zamir ismin yerine geçer, sıfat ismin önüne gelir. "Bu kitap" → bu sıfat; "Bunu aldım" → bunu zamir. Aynı sözcük çoğunlukla ikisi de olabildiği için cümledeki konumuna bakmak zorunludur.
• Sıfatlar ek almaz, zamirler çekim eki alabilir. "Bu adam" (sıfat, eksiz) ama "bunu / buna / bundan" (zamir, ek almış). Bu kural özellikle işaret ve belgisiz sözcüklerin türünü ayırmada çok pratik bir tiyatroyü kılık değiştirme testidir.
• "Kendi" ikileme hâline girerse artık zamir değildir. "Kendi kendine çalıştı" cümlesinde "kendi kendine" nasıl çalıştı? sorusunun cevabı olduğu için zarftır — yıllardır TYT'nin favori tuzağıdır.

Zamir, ismin yerine kullanılan sözcüktür. Diğer adı adıldır; bu ad "adın yerine kullanılan" anlamındaki bir türetmeden gelir. Tanımın özü şudur: zamir kullanırken cümlede geçen ismi ağızdan çıkarmazsın, onun yerine geçici bir "kılık" koyarsın.

Basit Bir Dönüşüm

"Hakan, İstanbul'a Sevim'in evini görmeye gitti" cümlesini düşün. Bu cümledeki isimleri birer birer zamirle değiştirince şöyle olur:

İsim	Yerine Kullanılan Zamir	Türü
Hakan	o	Kişi zamiri
İstanbul'a	oraya	İşaret zamiri
Sevim'in evini	onunkini	İlgi zamiri (ek halinde)

Dönüştürülmüş hâl: "O, oraya onunkini görmeye gitti." İsim ortadan kalktı, onun yerine geçen üç farklı zamir türü çalıştı.

Zamirin İki Temel Özelliği

• İsim gibi davranır. İsim tamlaması kurabilir ("onun kalemi"), özne olur ("Ben çalıştım"), nesne olur ("Seni gördüm"), dolaylı tümleç olur ("Ona söyledim").
• İsmin bütün çekim eklerini alır. Çoğul eki: "onlar, bizler". Belirtme: "beni, seni, onu". Yönelme: "bana, sana, ona". Bulunma: "bende, sende, onda". Ayrılma: "benden, senden, ondan".

İki Ana Kol

ÖSYM, TYT'de "zamir" dediği zaman önce sözcük halindeki zamirleri arar. Soru gövdesinde açıkça "ek halinde zamir" ifadesi geçmiyorsa cevap bu beş kümenin içinden çıkar: kişi, dönüşlülük (kendi), işaret, belgisiz, soru.

"Ek halinde zamir" ifadesi geçtiğinde ise cevap iyelik zamiri veya ilgi zamiri "-ki" olur. Bu iki kolu kavramsal olarak ayırmak konunun bel kemiğidir.

Kişi zamirleri, bir kişinin (insanın) yerine kullanılan zamirlerdir. Adı üstünde "kişi" kastedilir; bu yüzden insan yerine geçmesi belirleyici özelliktir. Dönüşlülük zamiri olan "kendi" de kişi çerçevesinde incelenir çünkü her zaman bir kişiyle ilişkilendirilir.

Altı Temel Kişi Zamiri

Tekil	Çoğul	Açıklama
ben	biz	Konuşan kişi(ler)
sen	siz	Dinleyen kişi(ler)
o	onlar	Konuşulan kişi(ler) — yalnızca insan yerine geçiyorsa

Çekim Ekleri Alırken

Kişi zamirleri ismin bütün hâllerini alır ve bazılarında ünlü değişimi olur:

• Belirtme (-i): beni, seni, onu, bizi, sizi, onları
• Yönelme (-e): bana, sana, ona, bize, size, onlara — dikkat: "bene, sene" değil
• Bulunma (-de): bende, sende, onda, bizde, sizde, onlarda
• Ayrılma (-den): benden, senden, ondan, bizden, sizden, onlardan

Dönüşlülük Zamiri: "Kendi"

Dönüşlülük zamiri tek sözcükten oluşur: kendi. Kişi eklerini alarak altı farklı biçimde kullanılır ve her biri aslında bir ismin yerine geçer:

• kendim yaptım → "Kadir yaptım" yerine
• kendin kazandın → "Murat kazandın" yerine
• kendisi başardı → "Ayşe başardı" yerine
• kendimiz geldik
• kendiniz çözdünüz
• kendileri aradı

"Kendi" İçin İki Kritik Kural

• Özneyle birlikte geldiğinde pekiştirme katar. "Ben kendim kazandım" cümlesinde "kendim" çıkarılsa bile anlam bozulmaz, sadece pekiştirme gider. Dolayısıyla burada anlatım bozukluğu yoktur; aksine vurgu işlevi görür.
• İkileme olunca zarfa döner. "Kendi kendine çalıştı" cümlesinde "kendi kendine" nasıl çalıştı? sorusuna cevap verir — durum zarfıdır. Artık zamir değildir. Bu, TYT'nin en sevdiği tuzak kalıplarından biridir.

Zamir konusunun en sıkıntılı sözcüğü "O"dur. Çünkü "o" tek başına üç farklı türde kullanılabilir; hangisi olduğunu cümledeki konumuna ve neyin yerine geçtiğine bakarak ayırırsın.

"O" nerede?	Tür	Örnek
İsmin önünde	İşaret sıfatı	"O adam seni tanıyor."
İnsan yerine	Kişi zamiri	"O iyi bir sınıf arkadaşıydı." (yerine: Kemal)
İnsan dışı varlık yerine	İşaret zamiri	"O yepyeni yapılmış bir binaydı." (yerine: villa)

Üçünü Ayırmanın Pratik Yolu

1. Önce önüne bak: "o"dan hemen sonra bir isim geliyor mu? Geliyorsa (o adam, o kitap, o gün) → işaret sıfatı. Karar bitti.
2. İsim yoksa ne yerine geçtiğine bak: Cümlenin anlamından "o"nun yerine bir isim koy.
   • Yerine gelen isim bir insansa (Ali, Özlem, öğretmen) → kişi zamiri.
   • Yerine gelen isim insan dışı bir varlıksa (araba, koltuk, bina, olay) → işaret zamiri.

Uygulamalı Üç Cümle

Aşağıdaki üç cümle birbirine kasten çok benzer yazılmıştır; farkı yalnızca bağlam doğurur.

• "O bugün hastaymış." — Bahsedilen kişi (Ali) → kişi zamiri
• "O yepyeni yapılmış bir bina." — Bahsedilen nesne (villa) → işaret zamiri
• "O adam kötü baktı." — İsmin önünde → işaret sıfatı

İşaret zamiri, ismin yerini tutan ama aynı zamanda ona işaret eden sözcüklerdir. "Bunu aldım" derken hangi kitap olduğunu söylemeden, yalnız işaret ederek onun yerine bir zamir koymuşsun.

Ana İşaret Zamirleri

• bu, şu, o — tekil
• bunlar, şunlar, onlar — çoğul (sadece "o" insan yerine geçerse kişi zamiri olur; aksi hâlde işaret zamiridir)
• bura, şura, ora — yer bildiren; ek aldığında burayı, şurada, oradan
• böylesi, şöylesi, öylesi — nitelik bildiren işaret zamirleri: "Hayatımda şöylesini, öylesini, böylesini yemedim."

İşaret Sıfatı / İşaret Zamiri Karşılaştırması

Belirleyici tek soru: "Bu sözcükten hemen sonra bir isim var mı?"

Örnek	İsim var mı?	Tür
Bu kitabı okudum.	Var (kitap)	İşaret sıfatı
Bunu okudum.	Yok (yerine "kitabı")	İşaret zamiri
Şu evi alalım.	Var (ev)	İşaret sıfatı
Şunu tutmalıyız.	Yok (yerine "evi")	İşaret zamiri
O yoldan gidilmez.	Var (yol)	İşaret sıfatı
Oradan geç.	Yok (yerine bir yer)	İşaret zamiri
Böyle adam görmedim.	Var (adam)	İşaret sıfatı
Böylesini görmedim.	Yok	İşaret zamiri

Bir Ek İpucu: Ek Alma Durumu

İşaret sıfatları %99 çekim eki almaz çünkü sıfat tür olarak ek kabul etmez. İşaret zamirleri ise çekim eki alabilir. "Bunu, buna, bunda, bundan, bunları" — hepsi zamirdir. "Böylesi, böylesini" — bunlar da ek almış, zamirdir. Bir sözcük ek almışsa ve önünde isim yoksa büyük ihtimalle zamirdir.

Belgisiz zamir, yerine geçtiği ismin kim olduğu belli olmayan zamirdir. Belgisiz kelimesinin kökü "belgi" yani belirtidir; belgisiz = "belirtisiz, belli olmayan" demektir. "Kimse beni aramadı" dediğinde yerine bir isim (Ali, Veli, Selami) koyabilirsin ama kimin olduğunu bilmezsin.

Sık Kullanılan Belgisiz Zamirler

Aynı sözcükler çoğu zaman belgisiz sıfat da olabilir; ikisini ayıran kural kesindir: önünde isim varsa sıfat, yoksa zamir.

• Doğrudan belgisiz zamir olan sözcükler: herkes, kimse, falan, biri, başkası, şey (çoğu bağlamda)
• Ek alarak belgisiz zamir olanlar: birkaçı, birçoğu, kimileri, bazıları, hepsi, hiçbiri, başkaları, kimileri, üçü, beşi

Belgisiz Sıfat / Belgisiz Zamir Karşılaştırması

Cümle	Belirleyici	Tür
Birkaç kişi geldi.	Önünde kişi ismi var	Belgisiz sıfat
Birkaçı geldi.	Ek almış, isim yok	Belgisiz zamir
Birçok kişi geldi.	Önünde kişi	Belgisiz sıfat
Birçoğu geldi.	Ek almış	Belgisiz zamir
Bazı insanlar çalışır.	Önünde insanlar	Belgisiz sıfat
Bazıları çalışır.	Ek almış	Belgisiz zamir
Hiçbir adam görmedim.	Önünde adam	Belgisiz sıfat
Hiçbirini görmedim.	Ek almış	Belgisiz zamir

"Şey" Sözcüğü — Özel Durum

"Şey" tek başına kullanıldığında belgisiz zamirdir: "Baban sana şey almış." Yerine domates, jelibon, kitap — herhangi bir isim gelebilir ama belli değildir. Ancak bazı kullanımlarda farklı tür de olabilir; TYT tipik olarak bunu belgisiz zamir diye test eder.

Soru zamiri, soruyu sorarken ismin yerine geçen ve cevabı isimle verilen soru sözcüğüdür. "Baban sana ne almış?" sorusunun cevabı "jelibon" gibi bir isimdir — yani "ne" cümlede ismin yerine geçmiştir.

Soru Zamiri / Soru Sıfatı Ayrımı

Aynı soru sözcüğü bazen sıfat bazen zamir olur. Tek kural aynıdır: önünde isim yoksa zamir, varsa sıfattır.

Başka bir test de şudur: soru sözcüğüne cevap ver, cevap isimse soru zamiridir; cevap sıfatsa soru sıfatıdır.

Soru	Cevap	Tür
Hangi ev?	Bu ev (sıfat + isim)	Soru sıfatı
Hangisi güzel?	Kırmızısı (isim)	Soru zamiri
Kaç ev?	Beş ev (sıfat + isim)	Soru sıfatı
Kaçı kazandı?	İkisi (isim/sayı)	Soru zamiri
Nasıl ev?	Güzel ev (sıfat + isim)	Soru sıfatı
Baban sana ne almış?	Jelibon	Soru zamiri
Seni kim gördü?	Ali	Soru zamiri
Nereye gittin?	Okula	Soru zamiri
Nerede oturuyorsun?	İstanbul'da	Soru zamiri

Soru Zamirlerinin Ek Alması

Soru sıfatları genellikle ek almazken ("hangi adam", "kaç ev") soru zamirleri çekim eki alabilir: "hangisi, kaçı, kiminle, neyden, nereye, nerede, nereden". Ek alıp almamak ikinci bir ipucudur.

ÖSYM, "ek halinde zamir" ifadesini açıkça kullandığında iki ek kastedilir: iyelik zamirleri ve ilgi zamiri "-ki". Bu başlıkta birincisini ele alıyoruz.

İyelik Zamiri Nedir?

İyelik eki = iyelik zamiri. İsim tamlamasında tamlanana gelen ek iyelik ekidir ve bu ek aynı zamanda bir iyelik zamiri sayılır. "Kalemin kapağı" tamlamasında "kapağı" sözcüğündeki "-ı" iyelik ekidir — bu ek, sahipliği gösterir ve dolayısıyla bir iyelik zamiridir.

Altı Kişi İçin İyelik Ekleri

Kişi	İyelik Eki	Örnek
1. tekil (benim)	-m	kalemim
2. tekil (senin)	-n	kalemin
3. tekil (onun)	-(s)ı / -(s)i / -(s)u / -(s)ü	kalemi / kedisi
1. çoğul (bizim)	-mız / -miz / -muz / -müz	kalemimiz
2. çoğul (sizin)	-nız / -niz / -nuz / -nüz	kaleminiz
3. çoğul (onların)	-ları / -leri	kalemleri

Nasıl Tespit Edilir?

Bir sözcüğün iyelik eki alıp almadığını anlamak için ona bir tamlayan ekleyebiliyor musun bak. "Kapağı" sözcüğüne "kalemin" tamlayanını eklediğinde "kalemin kapağı" anlamlı bir isim tamlaması oluyorsa, "-ı" iyelik ekidir ve iyelik zamiridir. Aynı şekilde "kalemim" için başına "benim" getirebiliyorsan — "benim kalemim" — o "-m" iyelik ekidir.

İyelik Eki ile Belirtme Durumu Ekinin Karıştırılması

Bu, ÖSYM'nin en çok sorduğu tuzaklardan biridir. Her ikisi de "-ı" olabildiği için biçimsel ayrılmaz; anlam testiyle çözülür.

Cümle	Test	Ek
Çorbanın tuzu azmış.	"Çorbanın tuzu" isim tamlaması — tamlayan var	İyelik eki (iyelik zamiri)
Tuzu al.	"Neyi al?" — belirtili nesne	Belirtme durumu eki
Türkçe dersini kaçırdım.	"Türkçe dersi" isim tamlaması + nesne eki	Önce iyelik, sonra belirtme

Türkçede dört farklı "ki" vardır. ÖSYM, özellikle 2023–2024 müfredat güncellemesiyle dördüncü "ki"yi de açıkça tanımladı: edat olan "ki". Dördünü net ayırmak zamir sorularının en yüksek puanlı bölümüdür.

Dört "Ki" — Genel Tablo

Hangi "ki"?	Yazım	Ayırt Etme
Sıfat yapan -ki	Bitişik	İsmin önüne gelir; "hangi?" sorusuna cevap verir
İlgi zamiri -ki	Bitişik	Kendisinden önce M ya da N harfi; çıkarınca yerine isim konur
Bağlaç ki	Ayrı	İki cümleyi birbirine bağlar
Edat ki	Ayrı	Cümle sonunda; şüphe, pekiştirme anlamı katar

1. Sıfat Yapan "-ki"

İsmin önüne gelir ve "hangi?" sorusunun cevabını verir. "Aşağıdaki ev", "sabahki maç", "kalemdeki boya", "stüdyodaki evrak". Hangi ev? Aşağıdaki. Hangi boya? Kalemdeki. Sıfat olduğu için ismin önündedir.

2. İlgi Zamiri "-ki"

İki koşulu aynı anda sağlar:

• Kendisinden önce M ya da N harfi vardır. Benimki, seninki, onunki, Selim'inki, Ali'ninki, anneninki, bizimki...
• "-ki"yi çıkarınca yerine bir isim konulabilir. "Selim'inki yeşil" → "Selim'in evi yeşil". "Benimki yeni" → "Benim kalemim yeni". İsmin yerine geçtiği için zamirdir.

Bu iki koşul birlikte görülmelidir. Eğer önünde M/N yoksa ilgi zamiri olamaz. "Kalemdeki", "aşağıdaki", "stüdyodaki" — hepsinde "-de-ki" yapısı var ama hiçbirinin önünde M/N yok; hepsi sıfat yapan -ki'dir.

3. Bağlaç "ki"

İki cümleyi birbirine bağlar; ayrı yazılır. "Neşeli ol ki genç kalasın" — "neşeli ol" ve "genç kalasın" iki ayrı cümledir, "ki" bunları bağlar. "Murat'ı gördü ki hemen sevindi" — yine iki cümleyi bağlıyor.

4. Edat "ki"

Cümlenin sonunda yer alır; şüphe, pekiştirme, soru anlamı gibi bir değer katar. "Böyle de yapılmaz ki", "Sana ne dedim ki?", "Bu saatte gelir mi ki?". Eskiden bunlar bağlaç sayılırdı; güncel müfredatla cümle sonu edatı olarak ayrıştırıldı.

Kritik Tuzak: "Evdekileri Aradım"

Bu örnek öğrencilerin en sık yanıldığı tuzaktır. "Evdekiler" sözcüğündeki "-ki" hangisidir?

• Öğrenci şöyle düşünür: "Yerine isim koyabilirim — evdeki insanları aradım — bu ilgi zamiridir."
• Yanlış. Çünkü "-ki"yi çıkartmadın, onu orada bıraktın. İlgi zamiri testinde "-ki"yi çıkarıp yerine isim getirilir. Sen "-ki"yi çıkarmadın, önüne bir isim koydun.
• Ayrıca "evdeki" sözcüğünün önünde M/N harfi yoktur — ilgi zamirinin zorunlu şartı.
• Doğru cevap: sıfat yapan "-ki"dir. "Evdekiler" aslında "evdeki insanlar" demektir, isim düşmüş, sıfat adlaşmıştır.

Karşılaştırmalı Uygulama

Bir tek cümlede dört "ki"yi de görelim:

• Stüdyodaki evrak — hangi evrak? → sıfat yapan -ki
• Selim'inkinin tekeri patlamış — önünde N var, yerine "Selim'in bisikleti" konur → ilgi zamiri
• Seslendi ki hemen pişman oldu — iki cümle bağlanıyor → bağlaç ki
• Bu adamı aramaz ki — cümle sonu, pekiştirme → edat ki

Zamir konusunun özü tek soruya indirgenebilir: "Bu sözcüğün önünde isim var mı?" Aşağıdaki tablo aynı sözcüklerin hem sıfat hem zamir olarak görüldüğü TYT tipi örneklerden derlenmiştir.

Sözcük	Sıfat Örneği	Zamir Örneği	Tür Eşlemesi
bu	Bu kitabı okudum.	Bunu okudum.	İşaret sıfatı ↔ İşaret zamiri
şu	Şu evi alalım.	Şunu alalım.	İşaret sıfatı ↔ İşaret zamiri
o	O yoldan gidilmez.	Oradan gidilmez / Onu bekliyor.	İşaret sıfatı ↔ İşaret/Kişi zamiri
böyle / şöyle / öyle	Böyle adam görmedim.	Böylesini görmedim.	İşaret sıfatı ↔ İşaret zamiri
hangi / hangisi	Hangi ev güzel?	Hangisi güzel?	Soru sıfatı ↔ Soru zamiri
kaç / kaçı	Kaç kişi geldi?	Kaçı geldi?	Soru sıfatı ↔ Soru zamiri
nasıl	Nasıl ev aradın?	(Zarf olur — "nasıl ettin?")	Soru sıfatı ↔ Soru zarfı
birkaç / birkaçı	Birkaç kişi çalıştı.	Birkaçı çalıştı.	Belgisiz sıfat ↔ Belgisiz zamir
birçok / birçoğu	Birçok insan geldi.	Birçoğu geldi.	Belgisiz sıfat ↔ Belgisiz zamir
bazı / bazıları	Bazı çiçekler açtı.	Bazıları açtı.	Belgisiz sıfat ↔ Belgisiz zamir
hiçbir / hiçbiri	Hiçbir adam görmedim.	Hiçbirini görmedim.	Belgisiz sıfat ↔ Belgisiz zamir
her / herkes	Her adam yapamaz.	Herkes yapamaz.	Belgisiz sıfat ↔ Belgisiz zamir
başka / başkası	Başka insan görmedim.	Başkasını görmedim.	Belgisiz sıfat ↔ Belgisiz zamir

İki Ek Test

• Çekim eki alıyor mu? Sıfatlar neredeyse hiç ek almaz. "Bu adam"da "bu" eksizdir; ama "Bunu aldım"da "bunu" ek almıştır — zamir. Ek alan belirleyici bir sözcük büyük olasılıkla zamirdir.
• Cümleden kaldırınca ne olur? Sıfat kaldırılırsa "bir" kalır veya isim tek başına yaşar ("adam seni tanıyor" — anlamlı). Zamir kaldırılırsa cümle öğesi eksilir, anlam bozulur. Bu da destek bir testtir.

Zamir sorularında ÖSYM'nin son 10 yılda tekrar ettiği yedi tuzak kalıbı var. Hepsi aynı temel yanılgıya dayanır: "zamir" ile "zamir olmayan" bir sözcüğün karıştırılması.

Tuzak 1 — "O" Sözcüğünün Üç Kimliği

Cümledeki "o"nun hangi tür olduğunu belirlerken önce önünde isim olup olmadığına bak; yoksa yerine koyulan kişinin insan mı yoksa varlık mı olduğuna odaklan. "O bugün hastaymış" (insan → kişi zamiri) ile "O yepyeni bir bina" (varlık → işaret zamiri) tuzağı klasiktir.

Tuzak 2 — Belgisiz Sıfatı Zamir Sanmak

"Bazı, birçok, birkaç, her, hiçbir, başka" gibi sözcükler tek başına belgisiz sözcüktür. Ama zamir olmaları için ek almaları veya ismin önüne gelmemeleri gerekir. "Birçok insan çalışır" cümlesindeki "birçok" sıfattır; çünkü "insan" önünde durur. Öğrenciler "belgi" kelimesini duyunca otomatik olarak "zamir" diye işaretler — tuzak burada.

Tuzak 3 — İyelik Eki ile Belirtme Eki Karışımı

"Tuzu azaldı" (iyelik → çorbanın tuzu) ile "Tuzu aldı" (belirtme → neyi aldı?) arasındaki fark biçimsel değil, anlamsaldır. Cümlenin başına mantıken bir tamlayan eklenebiliyor mu diye kontrol et. Ekleniyorsa iyelik, eklenmiyorsa belirtmedir.

Tuzak 4 — "Kendi" İkileme Olunca Zamir Değil

"Kendi kendine öğrendi" cümlesinde "kendi kendine" bir ikilemedir; zamir değil, zarftır. TYT bu tuzağı özellikle "aşağıdaki cümlelerin hangisinde dönüşlülük zamiri yoktur?" sorusu içinde kullanır.

Tuzak 5 — "Evdeki" Türü Sıfat Yapan "-ki"

"Evdeki, aşağıdaki, kalemdeki, stüdyodaki" gibi sözcüklerin önünde M/N harfi yoktur, dolayısıyla ilgi zamiri olamazlar. Bunlar sıfat yapan "-ki"dir ve ismin önüne gelirler. "Evdekileri aradım" kullanımında isim düşmüştür; sıfat adlaşmıştır ama türü değişmemiştir.

Tuzak 6 — Soru Anlamı Edatla mı, Zamirle mi?

"Kaç kişinin seni aradığını duydun mu?" tipi cümlelerde iki soru unsuru vardır: sıfat olan "kaç" ve edat olan "-mı". Soru anlamı sıfatla mı edatla mı sağlanır? Edatla. Çünkü sen aslında "duydum / duymadım" diye cevap vereceksin — cevap edat için verilir, sıfat için değil. Edatın borusu öter.

Tuzak 7 — "Her" Zamir Zannedilir

"Her" tek başına kullanılamaz, mutlaka yanında bir isim vardır ve sıfat olur: "her gün, her yer, her zaman". "Herkes" ise farklı bir sözcüktür ve doğrudan belgisiz zamirdir. İki farklı sözcüğü karıştırmamak gerekir.

Pratik Bir Çözüm Akış Şeması

Altı çizili bir sözcüğün türünü TYT'de saniyeler içinde bulmak için şu akışı izle:

1. Sözcüğün hemen sağında isim var mı?
   • Varsa → sıfat (işaret / belgisiz / soru / sayı / niteleme). Karar bitti.
   • Yoksa → 2. adıma geç.
2. Sözcüğün yerine bir isim koyabilir misin?
   • Koyabiliyorsan → zamir. 3. adıma geç.
   • Koyamıyorsan → zarf / edat / bağlaç / fiil olabilir; zamir değildir.
3. Zamirse hangi tür?
   • Ben / sen / o / biz / siz / onlar (insan yerine) → kişi zamiri
   • Kendi (ve çekimli hâlleri) → dönüşlülük zamiri (ikileme değilse)
   • Bu / şu / o / bura / böylesi… (varlık yerine veya işaret) → işaret zamiri
   • Biri / herkes / kimse / birçoğu / hepsi / bazıları → belgisiz zamir
   • Kim / ne / kaçı / hangisi / nereye → soru zamiri
   • -m / -n / -sı / -mız / -nız / -ları (isim sonunda, sahiplik) → iyelik zamiri (ek halinde)
   • -ki (önünde M/N varsa, çıkarınca yerine isim konuyorsa) → ilgi zamiri (ek halinde)